از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

 

نمایشگاه مجازی به مناسبت شصتمین سالگرد وقوع کودتای 28م مرداد

روز 28 مرداد، يادآور كودتاي ننگين و سياهي است كه شيريني نهضت ملي شدن صنعت نفت را در كام ملت ايران تلخ كرد. طرح كودتاي نظامي 28م مرداد را بايد در اصل، يك طرح انگليسي دانست. انگليس كه پس از كوتاه شدن دست خود از صنعت نفت ايران، منابع بسياري را در منطقه و به­خصوص ايران از دست داده بود، با قطع اميد از رسيدن به توافق، وارد مطالعة طرح كودتاي نظامي شد. نيروهاي انگلستان با فعال كردن شبكه‌هاي جاسوسي خود و نفوذ در تشكيلات نيروهاي ملي و مذهبي و ايجاد تفرقه در ميان آن­ها از يك سو و همراه كردن امريكائي‌ها و برخي عوامل سرسپرده با خود از سوي ديگر، زمينۀ كودتا را فراهم آوردند.

پيروزي آيزنهاور در انتخابات رياست جمهوري آمريكا، باعث تغييرات عمده‌اي در سياست خارجي آمريكا و همراه شدن سران آن كشور با برنامه‌هاي انگلستان گرديد. آمريكا و انگليس، ستاد مشتركي در ايستگاه اطلاعاتي انگليس در قبرس تشكيل دادند و عمليات كودتا را طرح‌ريزي كردند. طرح كودتا را آمريكائي‌ها عمليات «تي. پي. آژاكس» نام دادند و كرميت روزولت، مسئول اجراي آن شد. انگليسي‌ها نيز كريستوفر وودهاس را مأمور اين كار كردند و نام آن را «عمليات چكمه» گذاشتند. در داخل ايران نيز شبكة مخفي شاپور ريپورتر، فرزند اردشير جي(از حاميان اصلي رضاخان در كودتاي سوم اسفند 1299) و اسدالله علم و برادران رشيديان، تحت حمايت خانوادۀ صهيونيستي، جريان­هاي وابسته به كودتا را حمايت كردند.

نفوذ در رهبري احزاب و سازمان‌هاي سياسي و مذهبي، ايجاد ناامني و هرج و مرج در كشور، تظاهرات متعدد حزب توده به بهانه‌هاي مختلف، وجود سرلشكر فضل‌الله زاهدي(عامل اصلي كودتا) در مصدر وزارت كشور، رخنة شك‌برانگيز شمس قنات‌آبادي در بيت آيت‌الله كاشاني(با توجه به پيشينه­اش در بعد از كودتا)، قتل افشارطوس و ده‌ها عمليات ديگر، زمينه‌ساز اهدافي بود كه درنهايت محمدرضا پهلوي با حمايت دولت‌هاي آمريكا و انگليس، فرمان عزل دكترمصدق را از نخست‌وزيري صادر و در شب 25م  مرداد 1332 به وي ابلاغ شد، قرار بر اين بود كه شب 25م مرداد طرح كودتا اجرا شود و روز 25 مرداد كار يكسره شود، اما اجراي نقشۀ كودتا در 25م مرداد شكست خورد و محمدرضا پهلوي پس از اين واقعه، همراه با ثريا اسفندياري همسرش، محمد خاتمي، خلبان و ابوالفتح آتاباي، آجودان خود، ابتدا به كلاردشت و رامسر و از آن­جا به عراق، سپس به ايتاليا گريخت. اما تلاش­هاي مزورانة عناصر داخلي و خارجي و گرد آمدن دلايل مختلف در كنار هم، باعث شد تا سرانجام در 28م مرداد 1332 كودتا عملي شود و سرلشكر فضل‌الله زاهدي، مجري طرح كودتا به جاي مصدق نخست­وزير شود و بدين ترتيب، با قبضه شدن قدرت در دست استبداد داخلي و استعمار خارجي، يكي از ننگين‌ترين دوره‌هاي استبداد در تاريخ معاصر ايران رقم خورد و موجب حاكميت 25 سال ديكتاتوري محمدرضاشاه با حمايت مستكبران و خصوصاً آمريكا گرديد. اين واقع، تاريخي، در‌س‌ها و عبرت‌هاي فراواني براي ملت ايران به همراه داشت و به عنوان يكي از تلخ‌ترين روزها، در تاريخ ايران ثبت شده است.

 صفحه 1 از 4
Show full size image.
تعداد بازديد اين سند : 3333