درباره

این گروه در حوزه كتابداری و اطلاع رسانی (علم اطلاعات و دانش شناسی) فعالیت می كند و عناصری را تشكیل می دهد كه با كتاب، كتابداری ، اطلاع رسانی و علم اطلاعات سر و كار دارد. گروه پژوهش های توسعه ای كتابداری و اطلاع رسانی از یك سو، با انجام و نظارت بر پژوهش های كاربردی و توسعه ای در رشته مورد نظر در سطح سارمانی و از سوی دیگر با راهنمایی و مشاوره تخصصی به ذینفعان و انجام پژوهش های بنیادی، بار پژوهشی در سطح حرفه را برعهده دارد.
 این گروه دارای 7 پست هیات علمی، یك كارشناس مسئول و 4 كارشناس امور پژوهشی است.

وظایف پژوهشی گروه

حیطه های پژوهشی گروه پژوهش های توسعه ای كتابداری و اطلاع رسانی مطابق با اساسنامه و بر اساس شرح وظایف و پست های سازمانی مندرج در تشكیلات سازمان اسناد و كتابخانه ملی ایران، شامل سه محور عمده به شرح زیر است:

حيطه پژوهشي سازماندهي دانش

حيطه پژوهشي سازماندهي دانش محورهاي زير را در بر مي گيرد:

  •  پژوهش در باب مسائل مربوط به ذخيره و بازيابي اطلاعات از فهرست نويسي ، نمايه سازي و رده بندي گرفته تا بكارگيري فناوري هاي لازم جهت توسعه خدمات و راهكارهاي بهبود آن ، و نظارت بر انجام پژوهش هاي مرتبط در اين زمينه .
  •  مطالعه ، تدوين و تعيين شاخص ها و استاندارهاي لازم در حوزه هاي مختلف علم اطلاعات و دانش شناسي اعم از شاخص ها و استانداردهاي فني و فناورانه ، اطلاع رساني ، اخلاقي ، و مديريتي
  •  برخي مصاديق پژوهشي حيطه پژوهشي سازماندهي دانش
  •  برخي مصاديق پژوهشي اين حيطه به طور مثال شامل موارد زير است:
  •  مطالعه و پژوهش در قواعد و اصول علم اطلاعات ، اطلاع رساني و دانش شناسي
  •  نظارت بر طراحي ، تدوين، و توسعه و گسترش انواع رده بندي هاي مورد نياز اين رشته از قبيل رده بندي ادبيات فارسي PIR ، رده بندي اسلام BP، رده بندي تاريخ ايران ، زبان هاي فارسي ، و مانند آنها.
  •  مطالعة تطبيقي نرم افزارهاي كتابخانه اي اعم از نرم افزار جامع يا نرم افزارهاي ديجيتالي به منظور كشف نقاط ضعف احتمالي و ارائه راهكارهاي بهينه سازي براي بكارگيري آنها در كتابخانه ملي .
  •  تحقيق، مطالعه و تدوين استانداردها و خط مشي هاي ضروري براي كتابداري، اطلاع رساني و فناوري اطلاعات.
  •  پژوهش در استانداردهاي ايجاد، مديريت، و عرضه محتوا (اعم از محتواي چاپي ، الكترونيكي ، و مانند آنها)، و بومي سازي آنها با توجه به نيازهاي كتابخانة ملي
  •  تدوين واژگان تخصصي با عنايت به ويژگي هاي زبان فارسي ، و يا مشاوره علمي به ساير نهاد ها و موسسات ذيربط در تدوين واژه نامه ها ، اصطلاحنامه ها ، يا انتولوژي ها در حوزه تخصصي
  •  

حيطه پژوهشي اطلاع رساني

حيطه پژوهشي اطلاع رساني شامل محورهاي زير است:

  •  پژوهش و نظارت بر پژوهش هايي در زمينه راهكارهاي بهبود خدمات اطلاع رساني از منابع - اعم از منابع كتابي، غيركتابي، نشريات، منابع ديجيتال، وب سايت ها و پايگاه هاي اطلاعاتي
  •  طراحي و توسعه خدمات اطلاع رساني به گروه هاي خاص
  •  شناسايي و درك نيازهاي اطلاعاتي كاربران
  •  ارتقا رضايت كاربران
  •  راهبردهاي توسعه روابط بين كتابخانه اي
  •  راهكارهاي ارتقا دانش تخصصي و گسترش كيفي عملكرد كاركنان به منظور ارتقاي رضايت كاربران راهكارهاي عملي ارتقاي بهره وري نيروي انساني.

 برخي مصاديق كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت اين حيطه به طور مثال شامل موارد زير است:

  •  پژوهش ، طراحي ، تدوين ، و نظارت بر توسعه پايگاه هاي اطلاعاتي در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسي به منظور تسهيل امر خدمات اطلاعاتي
  •  پژوهش ، مطالعه و طراحي كتابخانه ، آرشيو ، و مجموعه هاي ديجيتالي و همكاري با اداره كل فناوري و منابع ديجيتال در پياده سازي و توسعه آن به منظور ارتقاي سطح اطلاع رساني سازمان اسناد و كتابخانه ملي
  •  تهيه و تدوين محتواهاي آموزشي مورد نياز كاركنان در حوزه تخصصي ذيربط در بستر توسعة فن آوري اطلاعات
  •  پژوهش ، طراحي و تدوين محتواي وب سايت پژوهشي سازمان در راستاي اهداف دولت الكترونيك و نظارت بر حسن انجام آن
  •  بررسي پيش نيازها و تدوين درسنامه هاي ( شرح درس) آموزشي بر اساس استاندارد قابليت هاي سواد اطلاعاتي براي كاركنان سازمان اسناد و كتابخانه ملي
  •  تدوين و انتشار فصلنامه مطالعات ملي كتابداري و سازماندهي دانش و ساير نشريات پژوهشي ذيربط؛ و همكاري و مشاوره علمي در تدوين و انتشار نشريات تخصصي كتابداري و اطلاع رساني و مباحث وابسته در سطح كشور به منظور ترويج و توسعه علمي حيطه تخصصي
  •  طراحي و تدوين نظام نامه ها و دستورالعمل هاي پژوهشي سازمان
  •  مطالعه و امكان سنجي استفاده از سيستم هاي مختلف مديريت كيفيت جهت سنجش دوره اي خدمات اطلاع رساني به منظور ارتقاء آن در بخش هاي مختلف سازمان اسناد و كتابخانه ملي (اعم از محمل هاي سنتي ، برخط و مبتني بر وب)

حيطه پژوهشي نسخه شناس

حيطه پژوهشي نسخه شناسي شامل محورهاي زير است

 

  •  پژوهش و نظارت بر پژوهش در زمينه هاي شيوه هاي تصحيح متون دسته بندي علمي نسخه ها در حوزه هاي مختلف دانش
  •  مطالعه مربوط به ابزار و وسايل كتابت ( تذهيب، ...)
  •  بررسي نسخ از لحاظ شكل مادي
  •  راهكارهاي آفت زدايي و پيشگيري با استفاده از فناوري هاي نوين در دنيا
  •  بررسي راهكارهاي مناسب براي ديجيتالي كردن نسخه هاي خطي و شيوه هاي ارائه خدمات.

 

وظايف اجرايي و نظارتي گروه

  •  تعيين اولويت هاي پژوهشي به منظور برنامه ريزي علمي در راستاي اهداف استراتژيك سازمان
  •  تدوين راهبردهاي لازم براي انجام پژوهش هاي سازمان و نظارت بر آنها پيشنهاد طرح هاي پژوهشي در زمينه هاي مرتبط در راستاي وظايف گروه و اهداف سازمان
  •  همكاري و مشاوره علمي در برگزاري همايش هاي علمي در حوزه تخصصي ذيربط
  •  هدايت و راهبري پايان نامه هاي تحصيلي در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري در موضوعات مربوط به حوزه تخصصي ذيربط
  •  شركت در مجامع علمي و بين المللي مانند ايفلا ؛ فيد ؛ و مانند آن و ارائه گزارش جامع به مسئولان
  •  تاليف و ترجمه آثار ارزشمند علمي در حيطه هاي پژوهشي پيشگفته و نشر و انعكاس آنها در قالب و محمل هاي مختلف چاپي و الكترونيكي

اولويت هاي پژوهشي

اولويت هاي پژوهشي موضوع هاي مربوط عبارتند از:


اطلاع رساني
 راهكارهاي بهبود خدمات اطلاع رساني منابع ، اعم از منابع كتابي، غيركتابي، نشريات، منابع ديجيتال، وب سايت ها و پايگاه هاي اطلاعاتي
 طراحي و توسعه خدمات اطلاع رساني به گروه هاي خاص


اطلاع شناسي
 مباحث بنيادي و نظري علم اطلاعات و دانش شناسي


سازماندهي دانش
 ذخيره و بازيابي اطلاعات از فهرست نويسي ، نمايه سازي، و رده بندي گرفته تا بهره گيري از فناوري هاي اطلاعاتي جهت توسعه خدمات
 شناسايي و كاربرد الگوهاي مفهومي و معنايي در سازماندهي دانش ( از قبيل اف آر بي آر و غيره


نسخه شناسي (نسخه هاي خطي و نادر)
 شيوه هاي تصحيح متون
 دسته بندي علمي نسخه ها در حوزه هاي مختلف دانش مطالعات مربوط به ابزار و وسايل كتابت ( تذهيب، ..)
 بررسي نسخ از لحاظ شكل مادي ، شيوه هاي ارائه خدمات.


استاندارد و استانداردسازي
 تعيين شاخص ها، دستورنامه ها، و استاندارهاي لازم در حوزه هاي مختلف علم اطلاعات و دانش شناسي اعم از شاخص ها و استانداردهاي فني و فناورانه، اطلاع رساني، اخلاقي، و مديريتي.
 استاندارد هاي كتابخانه و آرشيوهاي ديجيتالي، استانداردهاي حفظ و نگهداري، مستندسازي ها و مانند آنها


ارتقاء كيفي عملكرد و ارزيابي خدمات
 راهبردهاي توسعه روابط بين كتابخانه اي
 راهكارهاي ارتقاي دانش تخصصي و گسترش كيفي عملكرد كاركنان و ارتقاي بهره وري نيروي انساني
 شناسايي و درك نيازهاي اطلاعاتي كاربران و راهكارهاي ارتقاي رضايت كاربران با استفاده از فناوري روز


حفاظت و نگهداري منابع اعم از منابع چاپي ، الكترونيكي و ديجيتالي
 راهكارهاي آفت زدايي و پيشگيري با استفاده از فناوري هاي نوين در دنيا
 بررسي راهكارهاي مناسب براي ديجيتالي كردن نسخه هاي خطي و شيوه هاي ارائه خدمات


فراهم آوري و مجموعه سازي
 راهكارها و سياست گزاري هاي مجموعه هاي چاپي و ديجيتالي و آرشيوهاي ديجيتالي