درباره

 تالارها

اطلاع‌رساني‌ در كتابخانه‌ ملي‌ در تالارهاي‌ گوناگون‌(9 تالار) ارائه‌ مي‌شود. گرچه‌ اين‌ تالارها به‌ لحاظ‌ موضوع‌ تفكيك‌ شده‌اند اما شما مي‌توانيد از طريق‌ كتاب‌بر به‌ منابع‌ ساير تالارها و مخازن‌ هم‌ دسترسي‌ داشته‌ باشيد

سازمان اسناد و کتابخانه ملی دارای سه کتابخانه به شرح ذیل می باشد .

کتابخانه عمومی - کتابخانه نابینایان - كتابخانه كودكان و نوجوانان

مخازن : این بخش شامل هشت مخزن علوم انسانی، علوم و فنون، بسته ۱، بسته ۲، بسته ۳ ، بسته ۴ ،لاتین و نفایس می باشد.

 دسترسی : دسترسی به تالارها بر اساس نوع عضویت می باشد .

تالارها و مخازن تخصصي كتابخانه ملي همه روزه (روزهاي كاري و ايام تعطيل) از ساعت 8 صبح تا 21 به ارائه خدمات به مراجعه كنندگان و پژوهشگران مي‌پردازد.

 

نكات مهم در استفاده از تالارها و منابع اطلاعاتي

  •  مشاوران مرجع مستقر در تالارها ، راهنماي شما در انتخاب بهينه از منابع مرجع و مشاور شما در تحقيق و پژوهش هستند. با آنان مشورت نماييد.
  •    به منظور احترام به نياز ساير مراجعان ، از استفاده همزمان بيش از 3 كتاب مرجع خودداري فرماييد.
  •    از انتقال كتابهاي مرجع يك تالار به تالارهاي ديگر اكيداً خودداري نماييد.
  •    پس از استفاده از كتابهاي مرجع، از رهاكردن آنها بر روي ميزها خودداري نموده و كتابها را به نزديكترين ميز مجاور قفسه ها يا محلهاي تعيين شده در سالن خود بازگردانيد.
  •    لطفاً در  استفاده ، چراغهاي مطالعه ميز را خاموش و صندلي خود را مرتب  نماييد.
  •    لطفا در پايان به رعايت سكوت و آرامش و حفظ نظم در تالارها توجه فرماييد.

تالار خوارزمي‌ (اسناد و كتابهاي‌ خطي‌ و نادر)

مخزن‌ اين‌ تالار كتاب‌هاي‌ خطي‌، اسناد خطي‌، كتابهاي‌ چاپ‌ سنگي‌، و كتابهاي‌ نفيس‌ را در خود جاي‌ داده‌ است‌. مجموعة‌ گرانسنگ‌ اين‌ بخش‌ يكي‌ از ارزشمندترين‌ مجموعه‌هاي‌ خطي‌ ايران‌ و جهان‌ است‌. بيشتر كتابها و اسناد خطي‌ اين‌ مجموعه‌، نوشته‌هاي‌ بزرگان‌ ايراني‌ در حوزه‌هاي‌ ادبيات‌، تاريخ‌، فلسفه‌ و عرفان‌، فقه‌ و اصول‌، طب‌ و نجوم‌، و مجموعه‌اي‌ از نخستين‌ ترجمه‌هاي‌ فارسي‌ كتب‌ فرنگي‌ و قطعه‌هاي‌ خوشنويسي‌ استادان‌ بزرگ‌ است‌. قديمي‌ترين‌ كتاب‌ خطي‌ اين‌ مخزن‌ كتاب‌ الخلاص‌ اثر اديب‌ نطنزي‌ است‌ كه‌ نزديك‌ به‌ هزار سال‌ پيش‌ تحرير شده‌ است‌. در اين‌ مخزن‌ نزديك‌ به‌ يك‌ ميليون‌ برگ‌ سند خطي‌ وجود دارد. اين‌ اسناد دربرگيرندة‌ ارزشمندترين‌ اسناد خطي‌ و تاريخي‌ موجود در مراكز آرشيوي‌ كشور هستند. حدود سيصد فرمان‌ شاهان‌ و شاهزادگان‌ صفوي‌ و قاجار در اين‌ بخش‌ نگهداري‌ مي‌شود كه‌ قديمي‌ترين‌ آن‌، از شاه‌ طمهاسب‌ صفوي‌ است‌. علاوه‌ بر اين‌، در ميان‌ اسناد كتابخانه‌ ملي‌، مجموعه‌اي‌ منحصر به‌ فرد از دست‌خط‌هاي‌ ناصرالدين‌ شاه‌ و تعدادي‌ از اسناد بايگاني‌ دربار قاجار هم‌ موجود است‌ كه‌ به‌ دليل‌ تذهيب‌هاي‌ بسيار زيبا، ارزش‌ و اهميت‌ ويژه‌اي‌ دارند. در اين‌ قسمت‌ حدود سيزده‌ هزار كتاب‌ چاپ‌ سنگي‌ هم‌ كه‌ در ايران‌ و ساير نقاط‌ جهان‌ طبع‌ يافته‌ است‌ قابل‌ دسترسي‌ است.

دسترسی به منابع

 نسخه هاي خطي پس از ثبت در دفاتر مخصوص و بعد از فهرست نويسي و ورود اطلاعات با شرايط خاصي در دسترس پژوهشگران و گروه هاي مشخص به شرح زير قرار مي گيرد :
1-اعضاي هيئت علمي دانشگاه ها ومدرسين حوزه هاي علميه
2-دانشجويان دوره هاي كارشناسي ارشد و دكتري دانشگاه ها و طلاب حوزه هاي علميه
3-پژوهشگران خارجي با ارائه معرفي نامه رسمي از محل اشتغال يا تحصيل و با تقاضاي سفارتخانه ها يا دفاتر فرهنگي كشورهاي متبوع
4-استفاده ساير افراد با ارائه معرفينامه از محل اشتغال يا تحصيل و تكميل فرم تقاضا وموافقت كارشناس اطلاع رساني ميسر خواهد بود.


شيوه استفاده از منابع
1- در اختيار گذاشتن سي دي ، پرينت ، ميكروفيلم يا عكس از تمام يا بخش هايي از نسخه هاي خطي منوط به تنظيم فرم تقاضا وذكر نوع تحقيق و پرداخت هزينه هاي اعلام شده است.
در خصوص تصوير نسخه هاي خطي نفيس وكمياب، موافقت وتائيد مدير بخش و كارشناس اطلاع رساني نيز ضروري است .
2- اصل نسخه خطي در اختيار محقق قرار نمي گيرد. در موارد خاصي كه نياز محقق به رويت بخش هايي از اصل نسخه محرز باشد، پس از تائيد وموافقت مدير بخش منحصرا در سالن مطالعه و با نظارت كارشناس اطلاع رساني اصل نسخه براي زمان محدودي در اختيار متقاضي قرار مي گيرد.
3- انتشار ، چاپ عكسي و نشر رايانه اي نسخه هاي خطي و نفيس منوط به موافقت شوراي نظارت بر انتشار نسخه هاي خطي وانعقاد قرار داد خاص است

براي يافتن نسخه خطي مورد نظر خود اينجا كليك كنيد

تالار خواجه‌ نصيرالدين‌ طوسي‌ (پيايندها)

تالار پيايندهاي كتابخانه ملي در طبقه ۱- و ضلع غربي تالارها قرار دارد كه آرشيو جامعي از پيايندها به زبان هاي فارسي، لاتين و عربي است: بيش از17500 عنوان پيايند (حدود2.500.000 نسخه) درقالب روزنامه، مجله ، خبرنامه ، ويژه نامه ، نشريه دانشجويي و برخي گاهنامه ها و ...از طريق واسپاري، اهداء و خريد داخل يا خارج از كشور به زبان هاي فارسي، عربي، تركي، كردي، اردو، انگليسي، آلماني، فرانسه و ... از دوره قاجار (پيدايش مطبوعات در ايران) تا به امروز گردآوري و سامان دهي شده است. از ارزشمندترين منابع موجود در مجموعه مي توان به رهنما، ستاره ايران، عصر انقلاب، عصر جديد، فلاحت و تجارت، قشون، كوشش، مجلس، مرآت السفر و مشكوة الحضر و نامه فرنگستان اشاره نمود. از جمله پيايندهاي تجديدچاپ شده اين مجموعه روزنامه ايران سلطاني، ايران نو، روزنامه ايران، دولت عليه ايران، روزنامه دولتي، روزنامه رسمي،‌ روزنامه ملت سنيه ايران، شكوفه، صبح صادق، صوراسرافيل، و معارف قابل ذكر هستند. از منابع ارزشمند چاپ خارج از كشور موجود در مجموعه، مي توان پيايندهاي اهدائي رايش آلمان به دربار ايران را نام برد

مجموعه

مجموعه نشریات این گروه شامل نشریات غنی مربوط به دوره قاجار، پهلوی اول و دوم از سال 1288 هجری شمسی تا کنون می باشد.

 نشريات موجود در گروه به سه زبان فارسي(اردو، پشتو، ترکی، کردی و..)، عربي و لاتين(فرانسوی، آلمانی، انگلیسی، ارمنی و...)، بالغ بر23500 عنوان است.

بر اساس مصوبة دويست و پنجمين جلسة مورخ 14/09/1368 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، كلية‌ ناشران‌ مطبوعات‌ تعداد 10 نسخه‌ ازنشريات‌ خود را بايد به‌ وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامي‌ تحويل‌ دهند. وزارت‌ فرهنگ وارشاد اسلامي نيز‌ مكلف‌ است، نسخه‌هاي‌ مزبور را بين كتابخانه­ ها و مراكز آرشيوي از جمله كتابخانة ملي‌ ايران(دونسخه از هرشماره) توزيع‌ كند که تعدادي از نشريات بدین طريق گردآوري مي­شود.

در آرشيو نشریات کتابخانه ملی با توجه به مصوبه فوق ، كلية نشريات فارسي زبان منتشر شده در داخل کشور ، نشريات عربي زبان با موضوع ايران و اسلام ، نشريات لاتينِ منتشرشده در داخل كشور و همچنين نشریات لاتین منتشره در خارج کشور با موضوع كتابداري نگهداري مي­شود. بخش نشريات دارای دو مخزن در ترازهاي منفي يك و منفي دو و يك تالار مطالعه در تراز منفي يك ساختامن کتابخانه ملی می باشد. 

تالار كمال‌ الدين بهزاد (منابع‌ غيركتابي‌)

معرفی گروه منابع غير كتابي     

منابع غير كتابي كتابخانة ملي ايران يكي از مهم ترين مراكز نگهداري مدارك غير كتابي است. . منابع این بخش شامل دسته ای از مواد و اطلاعاتی هستند که در شکل ها و قالب های متنوعی غیر از کتاب و نشریه دیده می شود. این بخش بالغ برحدود ۴۷ نوع و جمعا یک میلیون منبع دارد که برخي از اين اسناد و مدارك در نوع خود منحصر به فرد است.

مصوبه
بر اساس مصوبة واسپاري آثار غير مكتوب، مصوب جلسة 441 مورخ 21/2/1378 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، كلية توليدكنندگان دولتي و غيردولتي آثار غيرمكتوب موظفند دو نسخه از آثار توليدي خود را به كتابخانة ملي تحويل دهند و شمارة ثبت دريافت نمايند بنابراين تعدادي از اسناد از اين طريق گردآوري مي شود.

آثار حمايت شده مطابق اين مصوبه عبارت است از: كاست صوتي، كاست ويديويي، لوح فشرده، تابلو نقاشي، تنديس، پوستر، كارت  پستال، عكس، نقشة جغرافيايي، نقشة معماري و ساختمان، نقشة قالي و گليم، بروشور، تقويم، مدل لباس، طرح و غيره و هر اثر مبتكرانة ديگري كه از تركيب چند اثر از اثرهاي نام برده پديد آمده باشد.

خدمات

در گروه منابع غیرکتابی با توجه به تنوع منابع غیرکتابی و شکل فیزیکی آن، خدمات منابع با شرایط خاص ارائه می­گردد. در صورت موجود بودن فایل دیجیتال منابع، اصل منبع در اختیار مراجعین قرار نمی گیرد همچنین تعداد منابع ارائه شده براساس سطح عضویت اعضاء می باشد.

 آن دسته از منابع غیرکتابی که کار آماده سازی و پردازش آنها به پایان رسیده باشند در اختیار مراجعان قرار گرفته تا در تالار منابع غیرکتابی استفاده نمایند. در حال حاضر پایان نامه ها، جزوه ها، گزارشها، استانداردها، نقشه ها و عکس ها بیش از سایر منابع مورد تقاضای مراجعان بوده که در اختیار آنان قرار می گیرد.

 

 

تالار ابن‌ نديم‌ (مرجع‌ و كتابشناسي‌)


اين تالار در طبقه همكف و در ضلع شرقي تالارها قرار دارد. مجموعة‌ اين‌ تالار شامل‌ مراجع‌ عمومي‌ از قبيل‌ دايرة‌المعارفها ، واژه‌نامه‌ها ، تذكره‌ها ، كتب‌ رجالي ، كتابشناسيها ، چكيده‌نامه‌ها و فهرستهاي‌ موضوعي‌ و نظاير آنهاست‌. علاوه‌ بر اين‌ مجموعه‌اي‌ غني‌ از متون كتابداري‌، اطلاع‌رساني‌، چاپ‌ و نشر و ساير موضوعهاي‌ مشابه‌ را نيز به‌ زبانهاي‌ فارسي‌ و انگليسي‌ در خود جاي‌ داده‌ است. مجموعه كتاب هاي بخش حدود 7000 نسخه است

تالار رازي‌ و مخزن علوم‌ و فنون

اين تالار در طبقه همكف و در ضلع غربي تالارها قرار داشته و كتابهاي‌ حوزة‌ علوم‌ و فنـون‌ از جمله‌ رياضيات ‌، نجـوم ‌، فيزيـك ‌، شيمـي ‌،زيست‌شناسي ، زمين‌شناسي‌ ، ديرينه‌شناسي ‌، رايانه ‌، مهندسي‌ ، پزشكي‌ و كشاورزي‌ در اين‌ تالار نگهداري‌ مي‌شود.منابع اين بخش در حدود 54000 نسخه در مخزن و 7000 نسخه در تالار است.

تالار رودكي (ويژه نابينايان و معلولان)

هدف از راه اندازي اين واحد ارائه خدمات به نابينايان و كم بينايان و تهيه مجموعه اي از منابع مطالعاتي و تحقيقاتي آنان مي باشد. جستجو در اينترنت و استفاده از رايانه به كمك برجسته نگار و نرم افزارهاي پكجاز ، رايت سي دي ، كپي و پرينت از منابع اطلاعاتي نابينايي، ارائه خدمات جستجو در منابع و راهنمايي نابينايان به قسمت هاي مختلف كتابخانه ، استفاده از كتب گويا در محل كتابخانه ، چاپ تصاوير توسط دستگاه حرارتي ، استفاده از دستگاه به ديد براي كم بينايان و اطلاع رساني از طريق سايت از جمله خدمات ارائه شده به نابينايان و كم بينايان مي باشد

تالار ابن‌ سينا و مخزن علوم‌ انساني‌

اين تالار كه در طبقه 1+ و در ضلع غربي تالارها قرار دارد به‌ كتابهاي‌ علوم‌ انساني‌ اختصاص‌ داشته و در مخزن‌ آن‌ كتابهاي‌ حوزه‌هاي‌ فلسفه‌ ، دين ‌، روانشناسي‌ ، تاريخ ‌، جغرافيا ‌، ادبيات نگهداري‌ مي‌شود. تعداد كتاب هاي موجود در تالار 17500نسخه و تعداد موجودي كتاب در مخزن بالغ بر 173000 نسخه است.

تالار فارابي و مخزن علوم اجتماعي و هنر


اين تالار كه در طبقه 1+ و در ضلع شرقي(جنوبي) تالارها قرار دارد مجموعه اي از كتابهاي مربوط به علوم اجتماعي ، مديريت ،‌ علوم سياسي ، ‌حقوق ، هنر ، موسيقي، معماري را شامل مي شود. منابع تخصصي علوم اجتماعي و هنر در اين تالار در اختيار محققان قرار مي گيرد. كتاب هاي موجود در اين تالار5400 نسخه است

تالار سهروردي‌ (ايران‌شناسي‌ و اسلام‌شناسي‌)

اين‌ تالار‌ كه در طبقه 1+ و در ضلع غربي ساختمان كتابخانه قرار دارد يكي‌ از بزرگترين‌ مجموعه‌هاي‌ ايران‌شناسي‌ و اسلام‌شناسي‌ در ايران‌ است‌. در حال حاضر 60000 نسخه كتاب ، 6000 نسخه (600 عنوان) نشريه ، 2000 نسخه پايان نامه ، 2933 برگ ميكروفيش به زبانهاي‌ غيرفارسي‌ و غيرعربي‌ در زمينه‌هاي‌ ايران‌شناسي‌ و اسلام‌شناسي‌ در داخل تالار و مخزن‌ اين‌ مجموعه نگهداري‌ مي‌شود. بيشتر منابع موجود در اين مجموعه به زبانهاي انگليسي ‌، فرانسه ‌، آلماني و روسي‌ مي باشند

شیوه ارائه خدمات در اين بخش به صورت قفسه باز و از طریق مراجعه حضوري اعضاء و با مشاوره کتابداران مرجع مي باشد.  همچنین ارائه سایر خدمات  چون تهيه رونوشت (اسکن ) از منابع نیز بر اساس ضوابط موجود در کتابخانه امكان پذير است .

ساعات کار بخش ایرانشناسی و اسلام شناسی از شنبه الي چهارشنبه و از 8 صبح تا 4 بعد از ظهر و بجز تعطيلات رسمي است 


تماس با گروه

تلفن هاي تماس : 81622355- 81623182  -  81623140

آدرس پست الكترونيك بخش ايران شناسي : iranology@nlai.ir

 

تالار پژوهش آرشیو


واحد امور مشتركان در تالار پژوهش، وظيفه ارائة برگ درخواست استفاده از خدمات آرشيو ملّي ايران را به پژوهشگران و همچنين راهنمائي آن ها را در زمينة استفاده از اسناد، ‌بر عهده دارد.
مشاهدة تصوير اسناد از دو روش مراجعه به نسخه هاي رقمي (ديجيتالي) و نسخه هاي ريز فيلم امكان پذير است. رؤيت اصل سند در شرايط ويژه و با صدور مجوز ممكن است. استفاده از اسناد بر اساس قانون تأسيس سازمان، آئين نامة نحوة دسترسي به اسناد آرشيوي و دستورالعمل هاي جاري امكان پذير است .

کتابخانه عمومی

وظیفه اصلی کتابخانه های ملی در سراسر جهان حفاظت و نگهداری میراث فرهنگی آن کشور است و اطلاع رسانی در اولویت بعدی کار آنها قرار دارد. ولی در کشور ما به دلیل کمبود کتابخانه‌های مجهز، کتابخانه ملی نقش کتابخانه عمومی و دانشگاهی را هم ایفا می‌کند. به همین دلیل میزان امانت کتاب در کتابخانه ملی ایران به نسبت تعداد منبع و اعضا بالاست. حال با توجه به نرخ امانت کتاب تعداد نیروی انسانی لازم برای خدمات رسانی باید افزایش پیدا کند.

اين كتابخانه در ضلع غربي ساختمان واقع شده است. كتابخانه عمومي با مخزني مجزا از كتابهاي مازاد مخازن اصلي، که شامل دو مخزن عمومی و اهدایی در كتابخانه ملي، خدمات امانت خارج كتابخانه را نيز براي مراجعان فراهم آورده است.در اين بخش كتاب به صورت امانت به مدت ۲ هفته در اختيار مراجعان قرار مي گيرد. همچنین ديركرد كتاب داراي جريمه بوده و اعضايي كه بيش از حد معيني ديركرد داشته باشند از دريافت خدمات امانت به مدت مشخصي محروم خواهند شد.

مساحت اين كتابخانه بجز مخزن كتاب، 3200 متر مربع در دو طبقه است و داراي بخشهاي پذيرش و جستجو، مرجع ، امانت كتاب، مخزن، اتاق مطبوعات، و بخش آماده سازي است.
ظرفيت پذيرش مراجعان در تالارهاي كتابخانه عمومي به تفكيك 98 نفر براي آقايان در طبقه همكف و 120 نفر براي خانمها در طبقه 1- مي باشد.
كتابخانه عمومي مجهز به اينترنت وايرلس بوده و مراجعان مي توانند در كنار استفاده از تالار مطالعه از اينترنت وايرلس بر روي رايانه هاي خود استفاده نمايند.
اتاق مطبوعات: 5 عنوان روزنامه
اتاق پژوهشي مختص محققان و پژوهشگران: 5 اتاق


در بخش آماده سازي كتابخانه عمومي بر خلاف ساير مخازن و تالارها تمامي مراحل آماده سازي يك كتاب از دريافت تا ورود به مخزن همگي در محل كتابخانه عمومي انجام مي پذيرد.

اين مراحل شامل:
دريافت كتاب از واسپاري، جستجو و مطابقت با موجودي، انتخاب و جداسازي، قطع بندي، ثبت و مهر، الصاق شماره بازيابي، ورود اطلاعات جانما و در نهايت فايل در مخزن مي باشد.


در اين بخش به صورت ميانگين 1500 نسخه كتاب در هر ماه بررسي و به موجودي مخزن و تالار مرجع كتابخانه عمومي اضافه مي گردد.

موارد مجاز جهت ورود به تالار كتابخانه عمومي
يك نسخه كتاب شخصي يا يك جزوه
رايانه شخصي بدون هيچ كيف يا كاور اضافه و بدون موس
مداد و كاغذ


موارد ممنوع جهت ورود به تالار كتابخانه عمومي
موبايل، ماژيك و ماركر،
خوراكي و آشاميدني و تنقلات،
هرگونه كاور و پوشش مانند كلاسور، كيف، جامدادي هاي بزرگ، كاور و موارد مشابه

امانت كتاب
با توجه به سطح عضويت هر كدام از اعضاي كتابخانه مي توانند 2 يا 3 نسخه كتاب را به مدت 10 الي 14 روز به امانت ببرند.
نكته : ديركرد كتاب داراي جريمه بوده و اعضايي كه بيش از حد معيني ديركرد داشته باشند از دريافت خدمات امانت به مدت مشخصي محروم خواهند شد.(آيين نامه امانت و جرايم ديركرد به زودي در اين بخش گذاشته خواهد شد)

ساعت كار
تالارها : نيمه اول سال همه روزه از ساعت 8 الي 22
 نيمه دوم سال همه روزه از ساعت 8 الي 21
بخش امانت : هر روز از ساعت 8:15 الي
تلفن: 81622273 – 81622313

 

كتابخانه تخصصي تاريخ معاصر و مطالعات آرشيوي

كتابخانه داراي مجموعه اي بالغ بر 19000 جلد كتاب فارسي و لاتين در زمينه تاريخ خصوصا تاريخ معاصر و 240 عنوان نشريه ادواري و روزنامه هاي صحافي و جاري و همچنين مقادير قابل توجهي پايان نامه، چكيده نامه و جزوات و گزارشات دولتي است. كتابخانه تخصصي داراي بخش هاي امانت، مرجع، مجموعه سازي و سفارشات، و فهرست نويسي و بخش پيايندهاست كه هر كدام توسط مسئولان مربوط اداره مي شوند .
اعضاي كتابخانه را منحصرا كاركنان سازمان تشكيــل مي دهند و هدف عمده آن كمك به كاركنان سازمان در ا مور تحقيقاتي و فعاليت هاي پژوهشي مربوط به سازمـان است. محققان و دانشجويان نيز در صورت نياز با معرفي نامه مي توانند از خدمات و امكانات كتابـخا نـه بهره مند شوند.

کتابخانه نابینایان

اين بخش از سال 1382 و با تشكيل گروه ويژه در مديريت اطلاع رساني همگاني با نام بخش نابينايان و معلولان كتابخانه ملي راه اندازي گرديد

هدف از تاسيس اين كتابخانه تأمين نيازهاي فرهنگي و اطلاعاتي آن دسته از افراد جامعه اعم از نابينايان و كم بينايان است كه فاقد امكان استفاده از كتابهاي چاپي و يا هرگونه مواد ديداري شنیداری هستند. جهت تحقق بخشيدن به هدف مذكور، امكانات و خدمات ويژه اي براي مراجعه كنندگان در نظر گرفته شده است که از جمله آنها می‌توان فراهم نمودن سخت افزارها و نرم افزارهاي مورد نياز مطالعه و نيز گردآوري انواع منابع گویا و بریل را نام برد.

با انتقال كتابخانه ملي به ساختمان جديد براي بخش نابینایان، فضاي مناسبي به مساحت حدود 700 مترمربع اختصاص یافت. به منظور سهولت در استفاده مراجعان، مكان كتابخانه نابينايان در طبقه همكف واقع شده است. مستقيماً از طريق ورودي عمومي مراجعان به تالارهاي مطالعه قابل دسترسي مي باشد.

مجموعه

كتاب هاي گويا: مجموعه سازي كتابهاي گويا كه شامل محتواي متون مختلف اعم از درسي و    غير درسي به صورت ضبط شده بر روي كاست و CD است، از سال 1373 با همكاري مؤسسه رودكي و امام خميني آغاز شد و همچنان نيز ادامه دارد.

كتاب هاي بريل: تعدادي كتاب به خط بريل با موضوعات مختلفي نظير: نتهاي موسيقي كلاسيك، تاريخ موسيقي، داستانهاي بلند، قرآن كريم، قانون جامع معلولين و فهرستگان كتابهاي گويا به منظور استفاده نابينايان گردآوري شده است. اغلب اين كتابها اهدايي سازمانهاي مختلف به كتابخانه مي باشند.

پيايندها: كتابخانه ملي به طور منظم پيايندهايي به خط بريل، ويژه نابينايان گردآوري مي كند. از جمله عناوين موجود عبارتند از: بصير (فصلنامه )، بشري (ماهنامه)، هزاره سوم (هفته نامه)، ايران سپيد (روزنامه)

کتابخانه کودکان و نوجوانان

با هدف ايجاد كتابخانه‌اي استاندارد و نمونه براي ارائه خدمات به گروه سني 7 تا14 سال ايجاد شده است.
بناي كتابخانه در ضلع شرقي كتابخانه ملي در دو طبقه واقع شده است:
در طبقه اول منابع براي كودكان قرار دارد و شامل بخش‌هاي:
- مرجع
- كتاب‌ها
- نشريات خاص كودكان
- كتاب هاي ويژه كودك و نوجوان نابينا
- كتاب‌هايي به زبان هاي ديگر كه در ايران منتشر شده‌اند.
- ديداري و شنيداري (سي.دي ها، كاست‌هاو...)
- نقاشي(شامل ابزارها و وسايل نقاشي براي كودكان)
- نمايش تازه هاي كتابخانه
- قصه خواني و داستان گويي
در طبقه دوم منابع براي پژوهشگران كودك و نوجوان قرار دارد.


فراهم‌آوري كتاب‌ها و منابع غيركتابي منتشر شده در داخل و خارج از كشور براي كودك و نوجوان و نيز پژوهشگران اين حوزه ارائه خدمات به كودكان و نوجوانان 7-14 سال
ارائه خدمات به پژوهشگران كودك و نوجوان
ارائه خدمات جانبي چون قصه‌ و شعرخواني، نمايش فيلم و ...
بازديد از كتابخانه كودك و نوجوان
ايجاد نمايشگاه از آثار نقاشي كودك نوجوان
معرفي تازه هاي منابع كودك و نوجوان در سايت
آرشيو دو نسخه از كتاب‌هاي دريافتي براي نسل‌هاي بعدي و امانت نسخه سوم در كتابخانه

 

اتاق اطلاع رساني تاريخ شفاهي

در سال 1386 سازمان به منظور توسعه‌ي طرح‌هاي تاريخ شفاهي، با استفاده از توانمندي بخش خصوصي، به مصاحبه با شماري از چهره‌هاي شاخص تاريخ و فرهنگ معاصر ايران اقدام كرد. در مجموع، تاكنون بيش از 2000 ساعت مصاحبه به‌وسيله‌ي اين سازمان انجام و يا از طريق خريداري، گردآوري شده است.
نسخه اي از منابع تاريخ شفاهي مطابق با مقررات بهره برداري از اين منابع، در اتاق اطلاع رساني تاريخ شفاهي، واقع در ساختمان آرشيو ملي، طبقه اول، قابل دسترسي براي پژوهشگران و علاقه مندان است.
مراجعان مي توانند پس از عضويت در آرشيو ملي به اتاق ياد شده مراجعه و متن مورد نظر خود را از طريق فهرست هاي موجود جستجو كنند. طبق مقررات پژوهشگر مي تواند متن مصاحبه را قرائت و فقط يادداشت برداري كند و در صورت نياز از فايل صوتي يا تصويري مصاحبه نيز استفاده كند.

مخزن معاونت آرشيو

اسنادي كه در مخازن آرشيو نگهداري مي‌شود در وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و ديگر مؤسسه‌هاي وابسته به دولت توليد يا دريافت شده است. از اين رو، انبوهي از اسناد با ارزش ملّي را اسناد مربوط به حكومت، سازمان‌ها، و مكاتبات اداري تشكيل مي‌دهد. البته در خزانة آرشيو، اسناد اهدايي و خريداري نيز با منشأ شخصي نگهداري مي‌شود.اسناد ملّي داراي طيف گستردة موضوعي هستند و از اين رو به عنوان مستنداتي ارزشمند در پژوهش‌هاي سياسي، تاريخي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي به شمار مي‌روند. قديمي‌ترين سند موجود در مخازن آرشيوي، وقفنامه‌اي مربوط به دورة ايلخاني (726 ق.) است كه به سازمان هديه شده است.

اسناد موجود در آرشيو داراي شكل‌هاي گوناگون است: مانند اسناد نوشتاري (طومارها، مكاتبات اداري)، ترسيمي (نقشه‌ها)، ديداري و شنيداري (عكس، اسلايد، انواع نوارهاي صوتي و تصويري)، ريزنگاره‌ها (ريزفيلم، ريزبرگه) و گرافيكي (پوستر). كار دريافت، ثبت، جايگزيني و نگهداري اين اسناد در مخازن ويژة نگهداري اسناد (مخازن نگهداري اسناد كاغذي، مخزن ويژة حامل‌هاي رنگي، مخزن ويژة اسناد مغناطيسي و مخزن گاو صندوقي) انجام مي‌شود. اين مخازن، تحت نظارت مداوم كارشناسان است و استانداردهاي نگهداري اسناد در آن‌ها رعايت مي‌شود.

مخزن تاریخ شفاهی

اين بخش با انجام مصاحبه با چهره‌‌هاي آگاه و برجستة تاريخ معاصر و آماده سازي اطلاعات به‌دست آمده براي اطلاع رساني، به نوعي سرگرم توليد اسناد شفاهي است و از اين بسترگاه خدمت برجسته‌اي در راستاي روشن سازي نقاط مبهم تاريخ ايران به انجام مي‌رساند. اطلاعات توليد شده در اين بخش، بر اساس آيين نامه‌ها، دستورالعمل‌هاي اجرايي و مفاد توافقنامة نحوة استفاده از مصاحبه قابل دسترسي است.

 

مخزن نفایس

کتاب های نفیس مانند چاپ سربی و چاپ قبل از سال1320 در این مخزن نگهداری می شوند.

تعداد منابع موجود در مخزن نفایس 17932 نسخه است که نیمی از آنها دیجیتال سازی شده و مراجعین می توانند در قسمت تالار رقومی از آنها استفاده کنند.

مخازن تخصصی

بخش آماده سازی
دریافت کتاب گروه مخازن از بخشهای مختلفی می باشد. در حال حاضر بخش آماده سازی گروه مخازن از مدیریت فراهم آوری (واسپاری و مبادلات) و از مدیریت پردازش (بخش فهرستنویسی) کتاب دریافت می‌کند. هماهنگونه که ذکر شد کتابهای دریافت شده آینه بازار نشر کتاب است و بخش عمده کتابهای منتشر شده در صنعت نشر کشور است. در این قسمت کتابها پس از طی مراحل تگ، برچسب رده یا بازیابی و جانما جهت فایل به مخازن فرستاده می شود.

در گروه مخازن تخصصي در صورت نياز ، از منابع اطلاعاتي، رونوشت تهيه شده و بخش تكثير، نيازهاي مراجعان را در اين زمينه برطرف مي سازد.

در صورتي كه مراجعان به تهيه پويش (اسكن) از كتاب احتياج داشته باشند با سفارش آنان اين كار، انجام مي پذيرد. انتقال كتاب ها توسط ريل هاي خودكار، انجام شده و فرآيند امانت به صورت كاملا خودكار صورت مي پذيرد.
 

مخازن بسته یک و دو

مخازن بسته يك و دو در طبقه منفي دو قرار گرفته و قريب به يك ميليون نسخه كتاب را در خود جاي داده‌اند. اين كتاب ها به صورت ترتيبي در قفسه‌ها مرتب شده اند و استفاده از آنها به كمك دستگاه هاي كتاب بر انجام مي شود

مخزن بسته سه و مخزن لاتين

اين دو مخزن در طبقه منفي سه قرار دارند و همچون مخازن بسته يك و دو شامل كتاب هاي مختلفي در موضوعات گوناگون هستند و كتاب هاي آن توسط دستگاه كتاب بر به طبقه همكف ارسال مي گردد.