تاريخچه

با گسترش فعاليت‌هاي سازمان، به منظور دانش‌افزايي در حوزة آرشيو و دسترسي افراد به اسناد، به‌تدريج انتشار آثاري در زمينة آرشيو، فهرست‌هاي اسناد و گزيدة اسناد در دستور كار سازمان قرار گرفت.

پس از آن مسئولان سازمان با عنايت به نقش آرشيو ملي به عنوان حافظة ملي كشور و نيز با در نظر گرفتن رسالت فرهنگي و پژوهشي سازمان اسناد ملي ايران علاوه بر وظايف اجرائي‌اش به فكر تأسيس واحدي پژوهشي افتادند و طرح تأسيس پژوهشكده‌اي مطالعاتي و تحقيقاتي در زمينة آرشيو و اسناد را با نام پژوهشكدة اسناد، به اجرا درآوردند. اين طرح پس از تصويب در سازمان مديريت و برنامه‌ريزي وقت، در شوراي گسترش آموزش عالي مطرح شد. اين شورا در جلسة 4/2/72 خود با ايجاد پژوهشكده مزبور موافقت اصولي كرد و اساسنامة آن را در 11 ماده و شش تبصره تصويب نمود. شوراي گسترش آموزش عالي نزديك به ده سال بعد با ايجاد پژوهشكدة اسناد وابسته به سازمان اسناد و كتابخانة ملي ايران موافقت قطعي به عمل آورد.

با توجه به نقش و اهميت آرشيو در نگهداري اسناد و مدارك و ضرورت شناسايي، ارزشيابي، تنظيم، توصيف، حفاظت، مرمت، بازسازي و آماده‌سازي اسناد و به منظور اعتلاي دانش آرشيوي و انسجام بخشي به پژوهش‌هاي تاريخي به‌ويژه پژوهش‌هاي تاريخ معاصر ايران، پژوهشكده اسنادِ سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران در سال 1372 با 3 گروه پژوهشي مطالعات آرشيوي، حفاظت و نگهداري اسناد و گروه پژوهشي تاريخ معاصر ايران بنيان نهاده شد.

اهداف

 مطالعه و تحقيق بر روي اسناد موجود در آرشيو سازمان اسناد ملي ايران و ساير مراكز آرشيوي به منظور كشف نكات مبهم و مكتوم تاريخي در جهت تدوين تاريخ جامع معاصر ايران،

·  مطالعه و تحقيق در خصوص شيوه‌هاي بازسازي و مرمت اسناد و استفاده از روش‌هاي نوين علمي در جهت شناسايي عوامل مخرب و مؤثر بر اسناد و يافتن راه‌هاي مقابله با آن‌ها،

  •   بررسي و مطالعه روش‌هاي طبقه‌بندي اسناد مطابق با استانداردهاي جهاني،
  •   تهيه كليد واژه‌ها، اصطلاحنامه‌ها، اصول شماره‌گذاري و نمايه‌ سازي در جهت استفاده صحيح و علمي از كامپيوتر به منظور ارائه شيوه‌هاي بازيافت اطلاعات موجود و اشاعه آن‌ها از طريق مكانيزه كردن،
  •   تهيه و آماده‌سازي مجموعه‌هاي پژوهش اسنادي براي انتشار به صورت گزارش، كتاب و يا نشريات مربوط،
  •   همكاري با مؤسسات دولتي، دانشگاه‌ها و مراكز پژوهش و مطالعاتي فرهنگي و علمي داخل و خارج از كشور و راهنمايي آنان در زمينه اسناد آرشيوي،
  •   تهيه، تنظيم و ارائه طرح‌هاي پژوهشي در زمينه تاريخ معاصر ايران به پژوهشگران داخل و خارج از سازمان و ارائه مشورت براي انجام پايان نامه هاي كارشناسي ارشد و دكتري در حوزه تاريخ معاصر و اسناد تاريخي،
  •   معرفي و شناساندن اسناد موجود در آرشيو سازمان اسناد ملي ايران و تهيه راهنماهاي لازم به منظور تسهيل در اين امر،
  •  ارائه مشورت به مراكز آموزشي براي ارائه كلاس‌هاي مرتبط با حوزه اسنادي.

وظایف

• تأليف و ترجمه متون علمي و پژوهشي متناسب با اهداف پژوهشكده،
• استفاده از اسناد موجود در آرشيو به منظور مطالعه و تحقيق در زمينه اهداف پژوهشكده،
• ارج نهادن به فعاليت هاي تحقيقاتي پژوهشگران از طريق نشر نتايج مطالعات و تحقيقات آنان،
• ارتباط با صاحب نظران، محققان و دانشمندان كشور و ترغيب و تشويق آن‌ها به انجام تحقيقات تاريخي و آرشيوي در چارچوب اهداف پژوهشكده،
• تربيت پژوهشگران و انتقال تجارب و نتايج حاصل از پژوهش‌ها در زمينه هاي آرشيو و اسناد تاريخي،
• انجام پروژه هاي تحقيقاتي و كاربردي در زمينه هاي آرشيوي- تاريخي مرمت و بازسازي اسناد، طبقه‌بندي و كدگذاري اسناد، بازيافت و پراكنش اطلاعات،
• برگزاري دوره هاي آموزشي و فرهنگي و تأسيس دوره هاي تحصيلات تكميلي پژوهشي با همكاري دانشگاه ها،
• ارتباط و همكاري با مراكز و مؤسسات تحقيقاتي فرهنگي و دانشگاهي داخلي و خارجي در چهارچوب اهداف پژوهشكده و مشاركت در انجام طرح هاي پژوهشي،
• برپايي نشست‌هاي علمي در سطوح مختلف داخلي و خارجي در زمينه فرهنگ آرشيوي، تاريخ معاصر ايران، دانش مديريت اسناد، فن بايگاني و اصول حفظ و نگهداري اسناد.

شورای عالی

در حال حاضر اين شورا متشكل است از رئيس سازمان اسناد و كتابخانة ملي ايران (رئيس شورا)، معاون اسناد ملي ايران، معاون پژوهش، برنامه ريزي و فناوري سازمان، رئيس پژوهشكدة اسناد (دبير شورا) و سه نفر از صاحب­نظران فرهنگي، تاريخي، پژوهشي و دانشگاهي و آرشيوي آقايان دكتر حسام الدين آشنا، آقاي دكتر محمد باقر وثوقي و آقاي دكتر كاووس سيد امامي.

 از جمله وظايف و اختيارات مهم اين شورا، مي توان موارد زير را برشمرد:
1.بررسي و پيشنهاد بودجة سالانه.
2.بررسي و تصويب برنامه  ها و فعاليت  هاي پژوهشي كه از سوي رياست شورا و يا يك سوم اعضاي شورا پيشنهاد مي  شود.
3.پيشنهاد تغيير مواد و يا اصلاح اساسنامه
4.تصويب آئين  نامه  هاي داخلي و ايجاد گسترش گروه  هاي پژوهشي
5.تصويب انجام تحقيقات كلان و انتشار مجموعه  هاي اسناد تاريخي
6.تصويب برگزاري كنگره  ها و مجامع بين  المللي و همكاري  هاي فرهنگي، تحقيقاتي و بين  المللي

شورای پژوهشی

شوراي پژوهشي به منظور هماهنگي بين بخش­هاي مختلف مؤسسه و انجام تحقيقات لازم و مفيد مؤسسه تحت نظارت مستقيم رئيس مؤسسه تشكيل شده و متشكل از رئيس، معاون و روساي گروه هاي تحقيقاتي پژوهشكدة اسناد و آقايان دكتر سعيد رضايي شريف آبادي، دكتر مهرداد نيكنام و دكتر شهرام يوسفي فر است.

 از جمله وظايف شوراي پژوهشي مي توان به اين موارد اشاره كرد:
1.بررسي و اجراي طرح هاي پژوهشي پس از تصويب نهايي در شوراي عالي مؤسسه،
2.تصويب آثار علمي براي چاپ و نشر،
3.نظارت بر كيفيت نشريات تخصصي مؤسسه،
4.نظارت مستمر بر چگونگي اجراي دوره هاي آموزشي و پژوهشي و تربيت محققان، طرح هاي در حال انجام و همچنين نظارت در برگزاري كلاس ها و سمينارهاي تحقيقاتي در هر گروه.

گروه های پژوهشی

گروه تحقيقات آرشيوي


گروه تحقيقات حفظ و نگهداري اسناد


گروه تحقيقات تاريخ معاصر ايران


گروه تاریخ شفاهی


کارگروه پژوهش های تاریخ شفاهی

 

تماس با پژوهشکده


تهران،اتوبان حقانی (جنوب به شمال ) ابتدای خیابان کوشا ، ساختمان آرشيو ملي - طبقه دوم- پژوهشكده اسناد

 

شماره تماس:26402945


شماره دورنگار: 26402977

آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۳۹۷/۶/۲۶ - ۹:۳۶:۵۳