انقلاب اسلامی در آینه پژوهش های ایران شناسی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۸/۱۷ - ۷:۶:۰
انقلاب اسلامی در آینه پژوهش های ایران شناسی
سخنران نشست : مرتضی رزم آرا / بهمن 1393

دوازدهمین نشست تخصصی گروه پژوهش های اسلام شناسی و ایران شناسی در سال 93، با عنوان " انقلاب اسلامی درآینه پژوهش های ایران شناسی" با سخنرانی مرتضی رزم آرا دراندیشگاه فرهنگی برگزارشد.

ایشان در ابتدا به تاثیر پیروزی انقلاب اسلامی بر پژوهش های ایران شناسی بلكه بر پژوهش های اسلام شناسی و نقش انقلاب در از بین رفتن مرز میان پژوهش در این دو حوزه اشاره كرد. وی افزود: تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی هر بار كه سخن از ایران پژوهشی مطرح می شد بیشتر درباره ایران پیش از اسلام سخن گفته می شد و در آن مقطع تاریخی نیز همواره از تصاویر پادشاهان یا سربازان هخامنشی دررسانه ها استفاده می شد اما با پیروزی انقلاب اسلامی توجه ایران شناسان به ایران پس از اسلام نیز معطوف شد.

رزم آرا با اشاره به كرسی های ایران پژوهی در بسیاری از دانشگاه های معتبر جهان گفت: دربسیاری از كشورها رشته ایران شناسی از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ اما در برخی از كشورها از جمله اتریش با همه تلاش هایی كه  انجام شده هنوز این رشته در دانشگاه ها راه اندازی نشده است. وی افزود: با آنكه در اتریش رشته ایران شناسی وجود ندارد اما پژوهشكده ایران شناسی معتبری وجود دارد كه این پژوهشكده می تواند مدل مناسبی برای راه اندازی پژوهشكده ایران شناسی باشد.

وی افزود باید قبول كنیم كه در زمینه ایران شناسی پژوهش های نظام مندی انجام نشده است و ما بیشتر گزینشی عمل كرده ایم و هنوز حتی یك مقاله از بسیاری از ایران پژوهان ترجمه نكرده ایم چه برسد به اینكه كتاب هایشان را ترجمه كرده باشیم كه فرصت نقد و بررسی آثارشان فراهم شود.

رزم آرا در ادامه گفت: برای نظام مند كردن پژوهش های ایران شناسی باید تیم ویژه ای راه اندازی كنیم و هر یك از پژوهشگران روی زمینه ای خاص از تحقیقات ایران شناسی كار كنند تا بتوانیم به مجموعه خوبی از پژوهش های ایران شناسی دست یابم.

او با اشاره به هنر و زنان به عنوان  دو موضوع  مهم از سوی ایران شناسان  پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: ایران شناسان با توجه به تغییرات اجتماعی همواره چگونگی وضعیت هنرو زنان پس از انقلاب اسلامی ایران برایشان مهم بوده است. ازاین منظر آثارمتعددی پیرامون این مسائل خلق شده است و اتفاقا ما ایرانی ها نیز بیشتر روی این بخش از پژوهش ها تمركز كرده ایم.

رزم آرا ادامه داد: بخشی از پژوهش های ایران شناسی توسط خود ایرانی هایی كه در سایر كشورها اقامت دارند انجام شده است و از نظر آماری كشورهای آمریكا و كانادا بیشترین پژوهش های ایران شناسی را به خود اختصاص می دهند.

او تاریخ شفاهی را نیز یكی از راه جدید برای ایران شناسی عنوان كرد و گفت: تا پیش از این تجربه تاریخ شفاهی درایران كمتر مورد توجه قرار گرفته است. تاریخ شفاهی فرصت جدیدی را پیش روی ما می گذارد تا در زمینه ایران شناسی با نگاه جدیدی  با رویدادها مواجه شویم.

رزم آرا بخش عمده ای از پژوهش های ایران شناسی را معطوف به پایان نامه های دانشجویان خارجی دانست و گفت: متاسفانه هنوز از بسیاری از این پایان نامه ها اطلاع نداریم، وی ابراز امیدواری كرد شرایطی به وجود آید كه اسامی و عناوین این پایان نامه ها در جست وجو ها توسط موتورهای جست وجو اینترنتی قابلیت دسترسی داشته باشد.

وی در پایان سخنانش با بیان این مطلب كه پرسش های زیادی در حوزه ایران شناسی مطرح است گفت: در حال حاضر مهم ترین پرسش ایران شناسان این است كه نیروهای اصلاح طلب و اصول گرا انقلاب اسلامی را چگونه روایت می كنند.