آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۳۹۷/۷/۲۲ - ۱۱:۲۶:۴۶

درباره

هشتمين آيين بزرگداشت حاميان نسخ خطي (1386: تهران): تجليل از استاد سيد جلال‌الدين محدث ارموي
 
حفظ، احيا و معرفي ميراث مكتوب اسلامي- ايراني، يكي از مولفه‌هاي موثر تقويت حافظه ملي و افزايش خودآگاهي جمعي نسبت به سهمي است كه ما ايرانيان در مجموعه ميراث تمدن بشري داشته‌ايم. اين تلاش، به نوبه خود، حامي پيامي به نسل‌هاي آينده نيز هست كه اگر تحقق چنان پيشينه فخيمي ممكن شد، آينده‌اي درخشان نيز مي‌تواند پديد آيد. اين آئين‌ها همزمان با سالروز ولادت مبارك حضرت رضا (ع) به ذكر جميل و بزرگداشت شخصيت علمي و ميراث پژوهشي يكي از نمونه‌هاي اخلاص ايماني و مجاهدت علمي، استاد فقيد مرحوم مير جلال‌الدين محدث ارموي است. دانشمندي كه- به فرموده استاد فرزانه احمد مهدوي دامغاني دامت افاضاته- "قطعا و علي‌الاطلاق در چهار دهه بيست تا شصت قمري شمسي حاضر، احدي از طبقه فضلاي درس خوانده در حوزه‌هاي علميه شيدالله اركانها، كه در غير لباس روحاني بوده‌اند، در مقام خدمتگزاري و نشر معارف و آثار فرهنگي شيعه اثنا عشري، چون او بذل همت و صرف وقت و جد و جهد نفرموده است".

شخصیت ویژه آیین

سيدجلال‌الدين محدث ارموي فرزند ميرقاسم در سال 1283 شمسي در اروميه به دنيا آمد. تحصيلات مقدماتي، ادبيات و عربي را در زادگاه در محضر اساتيدي چون شيخ علي ولدياني فرا گرفت. در جواني، آيت‌الله سيد حسن باغي او را به لقب "محدث" ملقب ساخت. پس از آن، چهار سال از حوزه علوم اسلامي مشهد مقدس بهره برد. پس از گذراندن دوره‌هاي دانشگاهي در سال 1342 شمسي در رشته علوم منقول از دانشكده  الهيات تهران دكترا گرفت. علّامه اجازات علمي متعددي از جمله اجازه‌اي از شيخ آقا بزرگ تهراني  و از شيخ محمد علي دزفولي دريافت كرد. سراسر عمر اين دانشمند بزرگ به تصحيح وتأليف متون گذشت. و بيش از 72 رساله وكتاب از آثار با ارزش و مآخذ مهم اسلامي شيعي، ادبي وتاريخي را تصحيح كرد و مقدمات و تعليقات مبسوطي بر اين آثار نوشت. سرانجام در نيمه شب 5 آبان 1358 شمسي مطابق 5 ذيحجه سال 1399 هجري قمري به رحمت ايزدي پيوست و در جوار آرامگاه ابوالفتوح رازي آرام يافت. 

كتاب "النّقض" شيخ عبدالجليل قزويني رازي، از مهمترين كتب كلامي و تاريخي و جغرافيايي مربوط به شيعه در قرن ششم هجري، از جمله كتاب‌هايي است كه استاد تصحيح كرد. اين كتاب يك بار در سال 1331 شمسي چاپ شد. مقدمه عالمانه استاد و فهرست آن دو سال بعد چاپ شد، اما به دليل اهميتي كه اين كتاب داشت، استاد تا سالهاي آخر عمر بر روي آن كار كرد و عاقبت درسال 1357 آن را در يك جلد به همراه دو جلد تعليقات مفصل و ارزشمند منتشركرد. همچنين تصحيح كتاب "الايضاح" تاليف فضل‌بن‌شاذان متوفي به سال 260 هجري قمري از قديمي‌ترين كتابهايي كه هويت و شخصيت شيعه را از نظر تفكر و انديشه عقلي اثبات مي‌كند و تصحيح كتاب "الغارات" تاليف ابواسحاق ابراهيم بن محمد ثقفي كوفي متوفي به سال 283 هجري قمري از آثار بي‌نظير استاد است‌. در ميان آثار پر‌شمار استاد 9 جلد به صورت دست نوشته باقي است، از جمله شرح دعاي ندبه به نام "كشف الكربه في شرح دعاالنّدبه" كه نتيجه شصت سال كار آن علامه است. او به دعاي ندبه عشق فراواني داشت واز جواني خود به آن دعا اهتمام مي‌ورزيد. 

بي‌ترديد استاد يكي از پيشگامان در امر تصحيح متون در دوران حاضر است و خدمات ارزنده اين دانشمند والا مقام به علم و ادب و احياي متون گرانقدر ديني و شيعي نام وي را جاودانه كرده است. علّامه محدث علاوه بر تدريس در دانشگاه تهران و رياست بخش نسخ خطي كتابخانه ملّي ايران، در سال‌هاي 1357-1352 شمسي در مركز باستان‌شناسي ايران  به عنوان رئيس بخش متون و آثار مدون به هدايت پژوهش‌هاي اين قسمت اهتمام داشته‌اند

برگزیدگان

ردیف

گروه

رتبه

اسامی افراد

آثار

1

اهدای نسخ خطی

برگزیده

دكتر محمود فاضل يزدي مطلق

 

2

شایسته تقدیر

ابوالفضل فاضليان

 

3

فهرست‌‌‌نويسي

شایسته تقدیر

سيدجعفر حسيني اشكوري

فهرست نسخه‌هاي خطي كتابخانه مدرسه بازار اصفهان

4

دين

شایسته تقدیر

دكتر عارف نوشاهي

ارشاد

5

ادبيات فارسي

برگزیده

دكتر علي رواقي

سيده زليخا عظيمي

تكمله الاصناف

6

شایسته تقدیر

دكتر فاطمه علاقه

تذكره‌الشعراء دولتشاه سمرقندي

7

 مقاله شایسته تقدیر

 

جواد بشري

مجموعه لطافت و منظومه ظرافت[معرفي جنگ محمود شاه نقيب] (نسخه‌پژوهي)

8

محمد كاظم رحمتي

بازيابي متون كهن امامي در آثار شيخ صدوق (مجله حديث انديشه)

9

فلسفه و حكمت

برگزیده

دكتر نجفقلي حبيبي

رسائل الشجره‌الالهيه

10

شایسته تقدیر

دكتر احد فرامرز قراملكي

 طيبه عارف نيا

دوازده رساله در پارادوكس دروغگو

11

تاريخ علم

شایسته تقدیر

اميرحسين پورجوادي

نسيم طرب

12

تاريخ

شایسته تقدیر

نادره جلالي

مسخر البلاد

13

پايان‌نامه‌ها

برگزیده

دكتر صفيه مرادخاني

فرهنگ مؤيد الفضلا

14

شایسته تقدیر

عليرضا ناصري مالواني

امكان‌سنجي حفاظت و نگهداري نسخ خطي در كتابخانه‌هاي ملي، مركزي دانشگاه تهران، مرعشي نجفي، آستان قدس رضوي و ملك با طرح ديجيتالي كردن اين نسخ

15

نسخه‌شناسی

مقاله

شایسته تقدیر

عمادالدين شيخ الحكمايي

مهرهاي سفينه تبريز (نامه بهارستان)

 

16

كتابداري نسخ خطي

برگزیده

فريبا افكاري

دانشگاه تهران

17

شایسته تقدیر

محمدرضا فاضل هاشمي

كتابخانه آستان قدس رضوي

18

آثار تلويزيوني

برگزیده

محمد شعشعي (شبكه 4 سيما)

مجموعه اختران با ساختار مستند درباره زندگي دكتر علينقي منزوي

19

شایسته تقدیر

حجت‌الاسلام و

 المسلمين حاج آقا اديب يزدي

گنجينه آثار به تهيه‌كنندگي مجمع فرهنگي بلال

20

آثار راديويي

برگزیده

حميدرضا پور علي محمد (شبكه راديويي گفتگو)

كتابخانه امپراطور و هفت دليل ارپينيوس

21

نشريات

برگزیده

حميد ملكيان

مرمت پژوهش (اشياء فرهنگي و بناهاي تاريخي)

22

شایسته تقدیر

علي اصغر شيرازي

نگره

23

مرمت

برگزیده

احمد طالبان

كتابخانه آستان قدس رضوي

24

شایسته تقدیر

حميدرضا قبادي

كتابخانه مجلس شوراي اسلامي

25

ناشران

برگزیده

دکتر محمود یوسف ثانی

انتشارات انجمن حكمت و فلسفه

26

شایسته تقدیر

دکتر محمدعلی چلونگر

مركز اصفهان شناسي و خانه ملل

27

مجموعه ها

برگزیده

ابوالفضل حافظيان بابلي

نسخه‌پژوهي

 

 

سخنرانان

 

  • دكتر احمد جلالي: مشاور فرهنگي رئيس مجلس و رئيس كتابخانه موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي
  • استاد عبدالحسين حائري
  • دكتر سيد محمد دبيرسياقي
  • ترجمه پيام دكتر محفوظ
  • مير هاشم محدث
  • دكتر غلامعلي حداد: رئيس مجلس شوراي اسلامي
  • دكتر علي اشرف صادقي: دبير علمي

گزارش دبیرخانه


دبيرخانه حاميان نسخ خطي از ارديبهشت ماه سال 1386 و پس از گردآوري آثار، كار اجرايي و داوري و بررسي عملكرد ناشران و نشرياتي كه در چاپ آثار و مقالات نسخ خطي، فعال بودند شروع كرد. شبكه چهار سيما، شبكه راديويي گفتگو، خانه كتاب و بنياد ريحانه‌الرسول يزد را در برگزاري هرچه با شكوه‌تر اين همايش مشاركت داشتند.

425 اثر اعم از كتاب، رساله، پايان‌نامه و مقاله شامل 96 جلد كتاب 8 عنوان پايان‌نامه 84 رساله و 237 عنوان مقاله در اين آيين داوري گرديد.

انتشارات

  •  هديه بهارستان به زنده ياد استاد سيّدجلال‌الدين محدّث ارموي، احياگر ميراث مكتوب شيعي: به كوشش عبدالحسين طالعي. تهران: كتابخانه، موزه و مركز اسناد مجلس شوراي اسلامي: خانه كتاب، 1386.
  • پيام بهارستان: ويژه‌نامه هشتمين آيين بزرگداشت حاميان نسخ خطي. سال هفتم، شماره 78، آذر 1389.
  • كتاب ماه كليات: ويژه‌نامه حاميان نسخ خطي. سال دهم، شماره يازدهم (پياپي 119)، آبان 

آخرین تاریخ بروزرسانی: ۱۳۹۷/۷/۲۳ - ۸:۱۶:۲۱