از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

مشاهده جزئيات

بخشي از مصاحبه كتبي سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران با جناب آقاي دكتر انوشيروان صديق  اعلم    
در تاريخ:8/74، شماره رديف مصاحبه: 159، مصاحبه كننده: شفيقه نيك  نفس

اعلم

ـ در سال 1312 كه فروغي نخست  وزير شد، رضاشاه فروغي و داور را مأمور مي  كند شخصي را براي وزارت معارف معرفي كنند. با سابقه  اي كه پدرم در معارف كشور داشت و مأمور هم شده بود كه دانشگاه تهران را تأسيس كند و با دوستي‌اي كه داور و فروغي با پدرم داشتند، طبعاً پدرم را براي اين پست درنظر مي  گيرند و به او تفهيم مي  كنند كه قبولي وزارت، مستلزم اجراي دستور رضاشاه خواهد بود بدون      [هيچ-گونه]چون و چرا. 
داور كه به خصوصيات اخلاقي پدرم واقف بود، به طور خصوصي توصيه مي  كند كه پدرم از قبول اين پست صرف  نظر كند، زيرا احتمال مي  داد كه بين رضاشاه و پدرم اختلاف به وجود آيد و در آن صورت نه تنها از وزارت بركنار خواهد شد، بلكه از وجود پدرم هيچ استفاده ديگري نخواهد شد.
قابل توجه است كه تحت تأثير جوِ موجود بود، هنگامي كه پدرم لايحة تأسيس دانشگاه را نوشت، تعيين رياست دانشگاه را به شورائي مركب از رؤساي دانشكده  ها و يك نفر استاد از هر دانشكده محول كرد كه يك نفر نتواند نظرات خود را براي تعيين رياست دانشگاه يا در امور گردش دانشگاه تحميل كند. وزير دربار طي نامه  اي در سال 1310 از پدرم كه در امريكا مشغول گرفتن درجه دكتراي خود بود، مي  خواهد تحقيق كند كه اگر ايران بخواهد دارالفنوني در تعدادي از رشته  ها تأسيس كند، چه احتياجاتي خواهد بود و مخارج آن چقدر خواهد شد. در آن موقع لغت دانشگاه به كار برده نمي  شد و پدرم بود كه اين لغت را ابداع كرد. پدرم در ظرف دو ماه با كارشناسان و مؤسسات فرهنگي مذاكره و طرحي تهيه مي  كند و براي وزير دربار ارسال مي  دارد. 
چون موضوع تز دكتراي پدرم نيز راجع به فرهنگ ايران بود، خلاصة طرح تأسيس دانشگاه را در پايان تز دكتراي خود منظور مي  كند و از آنجائي كه تز از طرف دانشگاه كلمبيا در حد ممتاز شناخته شده بود، دانشگاه به خرج خود تز را جزو انتشارات دانشگاه تحت عنوان: 
Modern Persia and her Educational System
كه فارسي آن "ايران نوين و فرهنگ آن" است، منتشر مي  كند. 
پس از مراجعت به ايران، پدرم مأمور مي  شود طرح را پياده كند و چون ابوالحسن فروغي كه رياست دارالمعلمين عالي را به عهده داشت، سفير در سوئيس شده بود، پدرم به رياست اين مؤسسه فرهنگي منصوب مي  شود كه آن را هستة مركزي دانشگاه قرار دهد. در ضمن، در سال 1311 لايحة تأسيس دانشگاه را تهيه مي  كند و در كميسيوني مركب از تعدادي از استادان دارالمعلمين عالي كه عبارت بودند از غلامحسين رهنما، دكتر حسابي، دكتر سياسي، دكتر شفيق و علي  اصغر حكمت، لايحة تحصيل وزارت معارف مورد رسيدگي و بحث قرار مي  گيرد و با تغييرات جزئي به هيأت دولت و مجلس تقديم مي  شود و در 8 خرداد 1313 به تصويب مي  رسد و دانشگاه روز دوشنبه 15 بهمن 1313 رسماً از طرف رضاشاه گشوده مي  شود.



بازگشت
مصاحبه آقای دکتر انوشیروان صدیق اعلمWritten By: parisa pasyar
Date Posted: 1392/01/31
Number of Views: 1350