از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 
به مناسبت تأسيس دانشگاه تهران
صداي ماندگار عنوان مجموعه‌اي است كه براي يادآوري يك مناسبت خاص در هر ماه، تهيه مي‌شود. اين مجموعه برگرفته از مصاحبه‌هاي تاريخ شفاهي با شخصيت‌هاي تأثيرگذار در تاريخ معاصر ايران است. صداي ماندگار را گروه اطلاع رساني منابع ديداري و شنيداري در اداره كل اطلاع رساني و ارتباطات، معاونت اسناد ملي تدوين مي‌كند.

گزيده مصاحبه هايي كه در اين مجموعه قرار گرفته اند، گاه به لحاظ محتوا دچار تناقضاتي با يكديگر هستند چرا كه فرزندان رجال پيشين، هر يك  در جايگاه مدافعه از نقش فرهنگي پدر خود در احداث دانشگاه تهران سخن گفته اند و اين جايگاه آنها را گاه به افراط و تفريط كشانده است.

همچنين بايد اذعان داشت كه يكي از ويژگي هاي تاريخ شفاهي نيز همين است كه موضوع واحدي از منظرهاي متفاوت مورد بررسي قرار مي گيرد و محقق هوشيار مي تواند از اين اختلاف منظرها، به واقعيت هاي جديدي در مورد موضوع مورد مطالعه خود دست پيدا نمايد.

مجموعه صداي ماندگار در موضع مدافعه از هيچ يك از مطالب ارائه شده نمي باشد و تنها در صدد ارائه اطلاعات موجود است.

تاريخچه تاسيس دانشگاه تهران

انديشة ايجاد مركزي براي آموزش عالي در ايران، نخستين بار با تأسيس دارالفنون در سال 1230 ش. به همت ميرزا تقي‌خان اميركبير عملي گرديد. دارالفنون گرچه توسعه نيافت اما تجربه‌اي ارزشمند در آشنايي ايرانيان با دانش‌ها و پيشرفت‌هاي جديد محسوب مي‌شد.
با عطف به اين تجربه، در سال 1307 پروفسور دكتر محمود حسابي پيشنهاد راه‌اندازي مركزي جامع همه يا اغلب دانش‌ها را با دكتر علي اصغر حكمت، وزير معارف وقت در ميان نهاد، ولي انجام آن به دليل فراهم نبودن امكانات و وسايل لازم به تأخير افتاد. در سال 1310 نيز طرح تأسيس دانشگاه توسط عيسي صديق اعلم تهيه و پس از تصويب به دولت ابلاغ شد تا به مرحله اجرا گذاشته شود، اما به لحاظ تغيير دولت اجراي آن عملي نگرديد. سرانجام در اواخر بهمن ماه 1312 دكتر علي اصغر حكمت پيشنهاد تأسيس دانشگاه را در هيأت وزيران مطرح كرد. اين طرح در تاريخ 8/3/1313 به تصويب مجلس شوراي ملّي رسيد. در مادة اول و دوم طرح آمده است: «مجلس شوراي ملي به وزارت معارف اجازه مي‌دهد مؤسسه‌اي به نام دانشگاه براي تعليم درجات عاليه علوم و فنون و ادبيات و فلسفه ‌در تهران تأسيس نمايد. دانشگاه داراي شعب ذيل است كه هر يك از آنها موسوم به دانشكده خواهد بود: علوم معقول و منقول، علوم طبيعي و رياضي، ادبيات و فلسفه و علوم تربيتي،  طب و شعب و فروع آن، حقوق و علوم سياسي و اقتصادي و فني».
اين مؤسسه با ادغام كردن دارالفنون، دانشسراي عالي، مدرسة علوم سياسي، مدرسة طب، مدرسة عالي فلاحت و صنايع روستايي، مدرسة فلاحت مظفر، مدرسة صنايع و هنر، مدرسة عالي معماري، مدرسة عالي حقوق و چند مركز آموزش عالي ديگر تهران داير گشت.
نقشة عمومي دانشگاه را آندره گدار معمار فرانسوي و رئيس كل باستان‌شناسي و موزة ايران باستان طرح كرد. بر اساس اين طرح، چهار خيابان خارجي و دو خيابان داخلي براي محوطة دانشگاه ايجاد شد و در اواخر زمستان 1313، در تمام اين شش خيابان از دو طرف نهال‌هاي چنار غرس گرديد.
اولين ساختمان دانشگاه، تالار تشريح دانشكده پزشكي بود كه كار ساخت آن در اوايل ارديبهشت 1313 شروع شد و تا اواخر دي ماه همان سال خاتمه پذيرفت. بعد از دانشكدة پزشكي برنامة ساخت دو دانشكدة «حقوق» و «فني» در دستور كار قرار گرفت. چون ساختن بناهاي عظيم و وسيع اين دو دانشكده از طاقت ادارة كوچك ساختمان وزارت معارف آن زمان خارج بود، ناچار بناي آن دو دانشكده به طور مقاطعه به شركت ساختماني سوئدي «سانتاپ» واگذار شد. 
همزمان با ساختمان عمارات دانشگاه تهران، تشكيلات آن دستگاه عظيم نيز آغاز گرديد. 
دانشگاه تهران تا سال 1321 توسط وزير فرهنگ مديريت شد. از آن تاريخ به بعد مديريت دانشگاه به صورت مستقل و زير نظر وزارت فرهنگ در آمد.

ابتداي صفحه

صداهاي ماندگار