از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

مشاهده جزئيات

بخشي از مصاحبه سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران با جناب آقاي دكتر محمدحسين جزيره اي  
در تاريخ: 17/2/76، شماره رديف مصاحبه: 270، مصاحبه كننده: پيمانه صالحي

جزيره اي

صداي دكتر محمد حسن جزيره اي

ـ آقاي دكتر، مهم ترين طرحهاي تحقيقاتي كه در زمينة جنگل در گذشته و امروز در دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي مطرح هست را براي ما نام ببريد.  
ـ عرض كنم كه اولين دستگاه تحقيقاتي را در سال هاي 1328 و 1329 در خود بنگاه جنگل ها تأسيس كردند. آن وقت يك ادارة بررسي هاي جنگل و يك ادارة بررسي هاي مرتع وجود داشت. البته مي شد كارهايي در حد امكانات موجود از لحاظ پرسنلي و اعتباري انجام داد. بعدها كه وزارت منابع طبيعي در ايران تشكيل شد، اولين پايه گذاري گسترده و صحيح در آن موقع شد و يك مؤسسه اي در وزارت منابع طبيعي آن وقت (دهة چهل) به نام مؤسسه تحقيقات منابع طبيعي به وجود آمد كه مدتي هم فعال بود و بعد از انحلال اين وزارتخانه، اين مؤسسه تبديل شد به مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كه هنوز هم به همين نام فعال است. بعد از انقلاب هم، چه از لحاظ نيروي انساني، چه از لحاظ اعتباري و چه از لحاظ دامنة كار، خيلي گسترش پيدا كرد. فعاليت هاي سودمندي هم انجام داده، ولي هنوز ما چه در اجرائيات، چه در تحقيقات و چه در آموزش از آن حد ايده آل در مقايسه با كشورهاي پيشرفته، به علل گوناگون عقب هستيم كه بايستي جبران بكنيم. 
البته در زمينة تحقيقات، يك قسمت هم در دانشگاه ها انجام مي شود، يعني دانشكده هاي منابع طبيعي يا دانشكده هاي كشاورزي كه رشتة جنگل را در خودشان دارند. آنها هم فعاليت هايي كرده اند كه نتيجه آن را به صورت نشريات جداگانه يا به صورت مقالاتي در نشريات تحقيقي چاپ مي كنند. ولي بعد از انقلاب يك مقدار كار تحقيقي در قالب طرح هاي پايان نامة تحصيلي دانشجويان عملي شده. مقدار زيادي كار تحقيقي به اين صورت انجام گرفته يا در قسمت دكترايشان كارهاي تحقيقي در مملكت شده، ولي مسئله مهم اين است كه ما تحقيق را براي چي مي خواهيم؟ براي اين مي خواهيم كه در اجرائيات، كار را براساس آن يافته¬هاي تحقيقي انجام بدهيم. منتها بين دستگاه هاي اجرايي و دستگاه هاي تحقيقي  ـ چه دانشگاهي و چه مؤسسه تحقيقات جنگلها و مراتع، چه تحقيقاتي كه ديگران غير از اينها در خارج جداگانه انجام مي دهند، هماهنگي وجود ندارد كه مجموعة اينها بيايد در دستگاه¬هاي اجرايي و بر آن اساس يافته هاي تحقيقي كار انجام بدهد. البته فعاليت هايي شده كه از اين صورت دربيايد ولي خوب هنوز هم كار بايستي صورت بگيرد كه بين دستگاه اجرايي و تحقيقي هماهنگي بيشتري صورت بگيرد. 
ـ مهم ترين طرح هاي تحقيقاتي كه به اجرا درآمده كدام ها هستند؟ 
ـ طرح¬هاي تحقيقاتي خيلي متنوع هستند و هر كدام اهميت خاص خودشان را دارند. مثلاً فرض بفرمائيد كه اگر ما يك تحقيقي راجع به يك چوبي مي كنيم، اين به طور غيرمستقيم در كارهاي جنگلداري ما تأثيرگذار هست، يا اگر يك تحقيقي در مورد يك روش جنگل شناسي يا جنگلداري مي كنيم، اينها تأثيرگذار هستد. نمي توانم اسم تحقيق خاصي را ببرم، ولي موضوعاً مي توانم بگويم كه هر كدام از اينها ارزش خاص خودشان را دارند. حتي در مورد صنايع چوب كه تحقيق مي شود، اينها مي تواند براي كار ما سودمند واقع بشود. به عنوان مثال، به شما عرض بكنم كه ما يك درختي در جنگل هاي شمال ايران داريم به نام «درخت ممرز» كه ما مدت ها فكر مي كرديم كه اين يك درخت پيش پا افتاده است و ارزش چنداني ندارد و بعد توصيه مي كرديم كه اگر مي خواهند ذغال تهيه كنند، از اين درخت تهيه كنند. بعد يواش يواش كه كارهاي تحقيقي روي اين صورت گرفت، معلوم شد كه نه، ما مي توانيم براي تراورس راه آهن (چوبهايي كه زير ريل گذاشته مي شود) به راحتي از اين چوب استفاده بكنيم. اين بود كه به جاي ذغال سوزي آورديم اين را به مصرف بهتر رسانديم. بعدها كه ما تحقيقات بيشتري روي اين چوب در داخل و خارج مملكت كرديم و نمونه هايي از چوب اينجا را به خارج فرستاديم، معلوم شد كه در حال حاضر يكي از بهترين چوب هايي كه ما مي توانيم به مصرف كاغذ سازي برسانيم، همين چوب درخت ممرز هست. 
ملاحظه مي كنيد كه ما بر اثر تحقيق توانستيم مصرف را به حد بالاتري ارتقاء بدهيم. از ذغال سوزي به مصرف كاغذسازي درآورديم. همينطور نمونه هاي ديگر يا روي تكنيك هاي ديگر و از اين جهت ما مدام داريم سطح مصرف چوب يا روش هاي جنگلداري خودمان را ارتقاء مي دهيم. هر نتيجه اي كه مي گيريم، در دستگاه اجرايي مي بريم كه از آن استفاده كنيم. [قطع كلام] 
فرض بفرمائيد كه ما تا مدت ها محصولي به نام نوتخته در ايران نداشتيم. اين محصول در خارج توليد مي شد و بعد هم ما از اين محصولاتي كه به مملكت وارد مي كرديم، يواش يواش دستگاه هايي چه در بخش عمومي يا دولتي و چه در بخش خصوصي پيدا شدند كه اين كار را انجام بدهند. تحقيقاتي كه صورت گرفت، دربارة اينكه ما از خرده چوب كه به وسيلة چسب و در نتيجة فشار گرم به صورت تخته در مي-آورديم، اين محصول را با چه نوع چوب، با چه نسبتي و با چه نوع چسبي به كار ببريم كه بهترين محصول باشد. ملاحظه مي كنيد كه براي چوبهايي كه بي مصرف بود هم يك مصرفي پيدا شد و در اثر تحقيق معلوم شد كه به چه ترتيبي اينها را با همديگر امتزاج بدهيم كه بشود يك محصول مناسبي به دست آورد.



بازگشت
مصاحبه دکتر محمدحسین جزیره ایWritten By: parisa pasyar
Date Posted: 1392/01/31
Number of Views: 782