از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 

مشاهده جزئيات

بخشي از مصاحبه سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران با سركار خانم ثريا قزل اياغ  
جلسه چهارم، در تاريخ: 24/12/82، شماره رديف مصاحبه: 720، مصاحبه كننده: پيمانه صالحي

صداي خانم ثريا قزل اياغ

 

الآن دامنة علوم و معارف، بقدري وسيع است كه اگر امروزه بگوئيم چيزي به نام «دائرة المعارف» داريم، خودمان را مسخره كرده ايم! الان ديگر دائرة المعارف ها تخصصي شده اند؛ يعني كتابداري و اطلاع رساني كه يك علم كوچك است، براي خودش يك دائرة المعارف دارد و دامنة اطلاعات آن، بقدري وسيع شده كه به اندازة يك دائرة المعارف قرن هفدهم، مطلب مي تواند در آن جا بگيرد. 
بنابراين، فرهنگنامه ها هم ناچار گزينشي مي شوند، يعني مجبورند كه گزيده عمل بكنند، يعني حذف كنند و گزيده ها را بياورند. فرهنگنامة كودكان و نوجوانان، هم گزينش اين را دارد و هم گزينش مخاطب را دارد. خيلي از مدخل ها، نه سئوال مخاطب است و نه لزومي دارد كه ما داوطلبانه به آن جوابي بدهيم. وقتي از آن طرف سئوالي نيست، از اين طرف هم جوابي نيست. بخشي از مطالب فرهنگنامه، سئوال بچه نيست، ولي فرض اين است كه بچّه بايد اينها را بداند و آنها را به او مي دهيم؛ ولي در بزرگسالي به دنبال خيلي از مطالب مي رود و لازم هم هست كه در بزرگسالي از آنها مطلّع شود. پس لزومي ندارد كه ما فرهنگنامه را با مدخل-هايي پر كنيم كه هيچ نوع موضوعيتي در رابطه با سن مخاطب ما ندارد و در نتيجه، آن بخش از فرهنگنامه را در سايه قرار بدهيم، كه مي آيد، به راحتي پذيرفته نمي شود و بايد توجيه قوي پشت سر آن باشد تا پذيرفته شود. 
ـ آيا مقالات در چاپهاي جديد نسبت به چاپهاي قبلي، نسبت به وضعيت كشورها تغيير پيدا مي كند؟ 
ـ نه، شما اگر دقت كرده باشيد، جلد پنج، نماية چهار جلد بود، به اضافة تازه كردن اطلاعات مقالات مربوط به آن چهار جلد. مثلاً در اين فاصله، آلمان شرقي و غربي از بين رفتند و يك آلمان شد. پس ما در جلد پنج، يك آلمان نوشتيم، در حالي كه در جاي اصلي، هم آلمان شرقي و هم آلمان غربي داريم، ولي در جلد پنج، يك مقاله شد. اين نشان مي داد كه در آن فاصله، اين دو تا آلمان، [يكي شدند. البته] بخشي از اطلاعات آنها پايدار است، ولي ما ديگر چيزي با عنوان آلمان شرقي و غربي نداريم. اتحاد جماهير شوروي از هم پاشيد و جمهوري هاي آسيايي به وجود آمدند. پس مقالة اتحاد جماهير شوروي در آنجا ماند، ولي هر كدام از اين جمهوري هاي آسيايي، مدخل گرفتند و آنهايي كه آ و الف بودند، در جلد پنج آمدند. آنهايي هم كه به حروف ديگر بودند مثل قرقيزستان، مي رود توي قاف و هر موقع كه نوشته بشود، [آن هم نوشته مي-شود.] 
بنابراين، اين سيستم هست، ولي ما نمي توانيم بگوئيم كه ويرايش دوم است. در واقع، ويرايش دوم زماني است كه تمام اين بيست و پنج جلد تمام شود. مثلاً در جلد دوازده، ما داريم مقالة بم و مقالة آبادان را دوباره نويسي مي كنيم. بم كه ديگر الان وجود خارجي ندارد و نه آمار جمعيت آن درست است و نه هيچي؛ بنابراين، دارد يك مقالة بم نوشته مي شود. آبادان هم همين طور، چون [مقالة] آبادان، در زمان جنگ نوشته شد و از آن آبادان تا اين آبادان، [تفاوت] هست. بنابراين، آبادان هم دارد دوباره نويسي مي شود. البته كه تجديد چاپ شود، همان مقاله آبادان است؛ ولي در جلد دوازده، آبادان جديد به صورت تكملة آن يا بم جديد آمده است. 
[البته] بيشترين تغييرات، مربوط به مدخلهاي جغرافيايي است، چون ساختار جمعيت كشورها تغيير مي-كند كه اينها هم به صورت جدول مي آيد. آخرين آمار يونسكو كه درمي آيد، مثلاً شما آخرين مقاله در مورد «آرژانتين» را كه ده سال پيش نوشتيد، [آمار] جمعيت آرژانتين هم مال ده سال پيش است. خوب در اين جدول، از 2004، 2005 هست تا مي رسد به زماني كه ما جلد دوازده را دربياوريم و [درنتيجه] آخرين آمار يونسكو، جمعيت آرژانتين را هر چقدر اعلام بكند، ما آن را در جدول مي آوريم. [درواقع] كسي كه آن  مقاله را بخواند، مي آيد آمارش را از توي اين مقاله تكميل مي كند. بعد وقتي كه به ويرايش جديد رسيد، همة اينها درهم ادغام مي شوند. 
بنابراين، مقالات باب روز مي شوند، ولي دوباره نوشته نمي شوند. مثلاً ما الان «بازار مشترك اروپا» يا «اتحاديه اروپا» يا «اوپك» را داريم كه دائماً اعضاء اينها دارند عوض مي شوند و يكي مي آيد و يكي مي رود يا چهار تا كشور به اتحاديه اروپا اضافه شده است و ... . مثلاً در آن زمان، اتحادية اروپا پانزده تا عضو داشته و الان بيست و پنج عضو دارد. خوب، ما از آن زمان هر اتفاقي در اتحاديه اروپا افتاده است را در جلد دوازده مي آوريم. آن را مي خوانند و اين را هم به آن مي چسبانند و اضافه مي كنند. پس به اين ترتيب، داريم فرهنگ را باب روز مي كنيم. بازبيني و دوباره نويسي مقالات، منوط به تمام شدن [همة مجلدّات] فرهنگنامه است.



بازگشت
مصاحبه سرکار خانم ثریا قزل ایاغWritten By: parisa pasyar
Date Posted: 1392/01/27
Number of Views: 1984