از متخصص اسناد بپرسيد
صفحه هاي مرتبط
 
پربازديدهاي امروز
 
 
تأسيس دانشكدة پزشكي

تأسيس دانشكده پزشكي

طب و طبابت در ايران از سابقه‌اي كهن برخوردار است. در روزگار ساسانيان در مدرسة جندي‌شاپور علوم مختلف از جمله طبابت تدريس مي‌شد. با ورود اسلام به ايران پزشكان مشهوري چون زكرياي رازي و ابن سينا نقش بسيار مهمي در پيشرفتهاي پزشكي جهان ايفا كردند و دستاوردها و كتابهاي پزشكي آنها قرنها به عنوان كتابهاي مرجع در كشورهاي مختلف تدريس مي‌شد. انتقال علوم از جهان اسلام به اروپا نقش مهمي در پيشرفت و ترقي اروپائيان داشت. در زمان قاجار، ميرزا تقي‌خان اميركبير براي بهره‌گيري از دستاوردهاي علمي اروپائيان، مدرسة دارالفنون را پايه‌گذاري كرد. اين مدرسة دولتي در سال 1268ق. افتتاح شد. دارالفنون داراي رشته‌هاي پياده نظام، سواره نظام، توپخانه، مهندسي، پزشكي، داروسازي و معدن شناسي بود. استادان خارجي در رشتة پزشكي، طب اروپايي و استادان ايراني اصول طب ابن‌سينا را تدريس مي‌كردند. رشتة پزشكي دارالفنون تا قبل از تأسيس دانشگاه تهران تنها مركز آموزش پزشكي و داروسازي كشور بود كه ديپلم طبابت مي‌داد. در سال 1237ش. 45 نفر از فارغ التحصيلان گروههاي اول عازم اروپا شدند كه 5 نفر آنان در رشتة پزشكي تحصيل ‌كردند. برخي از افراد پس از مراجعت به آموزش پزشكي همت گماردند. در سال 1297 قسمت طب دارالفنون مستقل شد. مدرسة طب در سال 1303 تعداد 94 نفر محصل داشت. تعداد كل پزشكان كشور در سال 1304 نيز 905 نفر بود كه از اين ميان 253 نفر داراي ديپلم طب و 652 نفر داراي مجوز طبابت بودند. در سال 1313 لايحة تاسيس دانشگاه تهران در كميسيوني كه بدين منظور در وزارت معارف تشكيل شد، تنظيم و علي اصغر حكمت آن را به مجلس تقديم كرد و به تصويب رسيد. طبق اين لايحه هر يك از مدارس عالي، دانشكده ناميده شد. يكي از آنها دانشكدة طب و شعب و فروع آن بود. همچنين براي آن كه دانشكده‌هاي مختلف كه در ساختمانهاي اجاره‌اي و كم وسعت و نا‌متناسب داير بودند، در يك جا متمركز شوند و دانشگاه، فضايي وسيع و ساختمانهاي كافي و مدرن در اختيار داشته باشد جستجو براي مكان مناسب ساخت دانشگاه آغاز گرديد و وظيفة اين كار بر عهدة "آندره گدار" - معمار برجستة فرانسوي كه در آن زمان به عنوان مهندس در خدمت وزارت معارف بود - گذاشته شد. در تاريخ 15 خرداد 1313 قطعه زميني به مساحت دويست و دو هزار و دويست و چهار متر از اراضي باغ جلاليه انتخاب و خريداري و كار ساخت دانشگاه شروع شد. ساختمان تالار تشريح، نخستين قسمت دانشگاه تهران بود كه ساخته و در 15 بهمن 1313 توسط رضاشاه افتتاح شد. چند روز بعد تعليم طب و تشريح براي دانشجويان آغاز گرديد. در اين زمان دكتر محمد حسين لقمان ادهم (لقمان الدوله) رياست دانشكده و دكتر ابوالقاسم بختيار معاونت دانشكده را بر عهده داشتند. در سال 1314 دكتر بختيار از معاونت استعفا و دكتر جواد آشتيياني به جاي او تعيين شد. در سال 1316 بناي تمامي ساختمان دانشكده خاتمه يافت و كلية قسمتهاي دانشكده كه در عمارت بيمارستان دكتر حسين معتمد واقع در خيابان شيخ هادي بود، به عمارت جديد منتقل شد. در اسفند 1316 اساسنامة دانشكدة طب به تصويب شوراي دانشكده رسيد. طبق اين اساسنامه، تحصيلات دانشكدة طب عبارت بود از: سه رشته تعليمات نظري، عملي و سريري (معالجات باليني). دو سال اول مخصوص تعليمات نظري و عملي بود كه در دانشكده انجام مي شد و چهار سال بعد دانشجويان موظف بودند كه هر صبح تا ظهر در بيمارستانها به تعليمات سريري بپردازند و عصرها در دانشكده تعليمات نظري و عملي را دنبال كنند. در دورة معاونت دكتر جواد آشتياني در دانشكده، براي تهية آيين‌نامه‌ها و مقررات و برنامة تحصيل و تنظيم امور اداري و آموزشي و كار آموزي‌هاي بيمارستاني و تهية آزمايشگاهها و استخدام معلمين جديد كوشش بسيار به عمل آمد. در سال 1318 طبق قانون مصوب نهم بهمن 1318، پروفسور ابرلين به رياست دانشكده منصوب گرديد. وي اصلاحيه قانون دانشگاه پزشكي را تنظيم و به تصويب مجلس شوراي ملي رسانيد كه طبق آن بيمارستانهاي، سينا، رازي، روزبه و امير اعلم تابع دانشكدة پزشكي دانشگاه تهران شدند. همچنين ابرلين امور آموزش دانشكده را به شكل فرانسوي درآورد. در اين راستا وي تعدادي كرسي تأسيس كرد و براي هر كرسي يك استاد در نظر گرفت كه با عنوانهاي دانشيار و استاديار تدريس مي‌كردند. وي در كل بيست كرسي پزشكي تأسيس كرد. اكثر اساتيد صاحب كرسي از كساني بودند كه در خارج درس خوانده و حتماً يك دوره فرانسه ديده بودند. ابرلين دكتر اقبال را در كرسي بيماريهاي عفوني، دكتر صادق پيروز عزيزي را در كرسي بيماريهاي داخلي و دكتر قريب را در كرسي بيماريهاي اطفال تعيين كرد. همچنين براي ساير اساتيد به همين ترتيب مطابق با هر رشتة تحصيلي، يك كرسي در نظر گرفت. اسامي برخي ديگر از اساتيد اين دانشكده عبارت بود از: دكتر حكيم، دكتر ‌نجم آبادي، دكتر ‌لقمان الملك، دكتر اعلم الملك، دكتر آهي، دكتر صالح، دكتر شيباني، دكتر حبيبي، دكتر گنج بخش، دكتر وارطاني، دكتر نعمت اللهي، دكتر فرهاد. در مجموع، آموزش پزشكي در دورة تقريبا 40ساله خود – از تاسيس دانشكده تا پيروزي انقلاب اسلامي – به سبك كلاسيك غربي انجام مي‌گرفت. پذيرش دانشجو در دو سوم آخر اين دوره از طريق كنكور بود. ابتدا هر دانشگاه جداگانه و سپس به صورت كنكور سراسري در آمد.

ابتداي صفحه

مآخذ

تاريخ طب و طبابت در ايران (از عهد قاجار تاپايان عصر رضاشاه) به روايت اسناد، پژوهش و نگارش محسن روستايي، جلد اول، تهران: سازمان اسناد ملي، 1382،صص 191-194 . باقر عاقلي، روز شمار تاريخ ايران، جلد اول، تهران: نشر گفتار،1369، ص202 دايره المعارف مصاحب، جلد اول، تهران: امير كبير، كتابهاي جيبي،1380، ص952. سايتها: سايت همشهري آنلاين(آشنايي با تاريخچة دانشگاه تهران )— سايت ويكي پديا-سايت وزارت بهداشت و آموزش پزشكي، معاونت آموزشي(تاريخچة آموزش پزشكي در ايران)—سايت دانشگاه علوم پزشكي تهران. سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران، مصاحبه با دكتر مسلم بهاري شمارة 354،توسط اعظم فلاح، 10/5/77

ابتداي صفحه

صداهاي ماندگار